فهرست
برای تولد محمدعلی؛ به جای ما مشت می‌زد
برای تولد محمدعلی؛ به جای ما مشت می‌زد

برای تولد محمدعلی؛ به جای ما مشت می‌زد

آی‌اسپورت- قرن بیست و یکم اگرچه به نسبت قرن بیستم چیزهای سرگرم‌کننده بیشتری دارد و اگر اهل تماشا باشی حالا حالاها حوصله‌ات سر نخواهد رفت اما زیادی ملال‌آور است.یعنی زیادی یک‌دست است. آدم‌هایی که بتوانند علیه این ملال‌آوری بشورند و دیگران را نیز بشورانند ندارد.

اگر هم دارد آن‌قدر نچسب و قلابی و چندش‌آورند- مثل این جانورانی که داعیه احیای خلافت اسلامی را دارند- که حالت را به‌هم می‌زنند. قرن بیست و یک هنوز اسطوره تما‌م‌عیار و عاشق‌کش ندارد و جهان فاقد اسطوره، جهان بی‌نمکِ ‌حوصله سربری است. اسطوره‌ها علاوه بر آن که تو را به هیجان می‌آورند همه کمبودهایت را هم جبران می‌کنند. همه را هم که جبران نکنند خیلی‌هایش را جبران می‌کنند. صاحب اسرارالتوحید گفت: عبدالکریم! حکایت‌نویس مباش. چنان باش که از تو حکایت کنند. اسطوره‌ها، برای آن‌که نمی‌تواند و یا استعداد حکایت‌شدن ندارد، خود حکایتی است. اسطوره‌ها روح یک جهان بی‌روحند. این تعبیر را از میشل فوکو وام گرفته‌ام. فوکو ایران را روح یک جهان بی‌روح نامیده بود. ایرانِ عالی قاپو و تخت جمشید، فیلسوف فرانسوی را سر ذوق نیاورده بود. فیلسوف فرانسوی در سال ۵۷ یعنی شلوغی‌های پایتخت ایران به تهران آمده بود. رستاخیز عظیم مردم ایران او را چنان از خود بیخود کرده بود که چنین تعبیر شاعرانه‌ای را برای ایران به کار برد. اصلا یکی از کارکردهای اسطوره همین به هیجان آوردن‌هاست. رفتار اسطوره‌ای می‌تواند حتی یک فیلسوف را آن‌قدر برانگیزد که چنین تعابیر شاعرانه و رمانتیکی را بر زبان آورد. اگرچه ظاهرا فوکو وقتی از آن فضای اسطوره‌ای فاصله گرفت به‌گونه دیگری سخن گفت. بگذریم. قرن بیستم با همه فجایعی که به بار آورد چیزهای دوست‌داشتنی کم نداشت. چیزهایی که می‌توانستی با آن خیلی از دشواری‌ها را تحمل کنی. عربده مارادونا وقتی جام طلا را در دست می‌گرفت آن هم درست توی صورت رییس فیفا باعث می‌شد همه زد و بندهای پس پرده فوتبال را فراموش کنی و آن گل حیرت‌آور به انگلیس و آن جمله زیرکانه هم باعث می‌شد فکر کنی بریتانیای کبیر با همه عظمتش توسط یک بچه پاپتی آمریکای جنوبی تحقیر شده و این خودش خیلی بود. برای ما مردم قانع خیلی بود. وقتی چه‌گوارا با آن لبخند ویرانگر و سیگار برگ معروفش در سازمان ملل حاضر می‌شد و نظم نوین جهانی را به سخره می‌گرفت و به مقامات آمریکایی ماجرای خلیج خوک‌ها را یادآور می‌شد دل خیلی‌ها غنج می‌رفت که پس می‌توان ایالات متحده را در خاک خودش مضحکه کرد. وقتی مارلون براندو با آن زیبایی خیره‌کننده و درخش‌آش در سینما از گرفتن جایزه اسکار خودداری می‌کرد و در عوض یک سرخپوست را به مراسم اسکار می‌فرستاد تا با قرائت بیانیه‌ای به همگان یادآوری کند که هنوز جنایات یانکی‌ها را فراموش نکرده، خیلی‌ها احساس غرور و شعف می‌کردند. قهرمان‌ها و یا بهتر است بگوییم اسطوره‌های قرن بیست زندگی را برای ما دوست‌داشتنی‌تر می‌کردند و مناسبات ظالمانه جهان را یک‌جورهایی قابل تحمل‌تر.

بسیاری از ماها هنوز با خیال و خاطره آن اسطوره‌ها خوشیم. یکی از این اسطوره‌ها که مثل خیلی از اسطوره‌های قرن بیست دوره درخششی کوتاه اما به شدت تاثیرگذار داشت «محمد علی کلی» بود. مردی که اگرچه نسل جدید کم‌تر از او شنیده است اما به لطف اینترنت می‌توان همین الان اسم این بزرگوار را سرچ کرد و صحنه‌هایی از مبارزه او را به تماشا نشست. مردی که توانست یک ورزش خشن و فاقد هرگونه زیبایی را به یک اثر هنری بدل کند و درکنار این‌ها از چیزهایی که می‌تواند پابرهنه‌گان و عدالت‌خواهان را خوشحال کند نیز غافل نباشد.

مردی که همه امکان‌ها را برای اسطوره‌بودن داشت و از امکان‌هایش به بهترین شکل بهره برد. مردی که اگرچه سال‌هاست در رینگ بوکس حضور ندارد اما نامش چنان با بوکس گره خورده است که نام مارادونا با فوتبال. البته بعد از مارادونا فوتبالیست‌های نام‌آور بسیاری ظهور کردند اما کلی چنان سایه سنگینی بر سر بوکس انداخت که پس از او هیچ نامی نتوانست در این حوزه به اندازه او شنیده شود. او این هنر را داشت که از یک ورزش، یک رسانه قوی سیاسی اجتماعی بسازد و رینگ بوکس را به آوردگاهی بدل کند که می‌توان درآن‌هم حق پایمال‌شده سیاهان را به دست آورد و هم سیاستمداران کاخ سفید را برای حمله به ویتنام شماتت کرد.

مسلمان‌شدن کلی و تغییر نام کاسیوس به محمدعلی هم از این منظر قابل درک است. او همه زندگی‌اش را میدان مبارزه می‌دید. حریفان او آدم‌های کوچکی نبودند. او فقط با جو فریزر و جورج فورمن مبارزه نمی‌کرد. او در آن میدان کوچک طناب پیچ‌شده با نژادپرست‌ها، با کاخ سفید با جنگ‌طلبان با اسلام‌ستیزان با مسلمانان متحجر و با کارتل‌های بزرگ اقتصادی مبارزه می‌کرد. او به جای همه ما مشت می‌زد.

فرهنگستان فوتبال

۴ ۱  
آی اسپورت
2017-10-30 16:12:00
نظر دهید
۱ نظر
عالیجناب سرخپوش
دوشنبه ۸ آبان ۱۳۹۶، ۱۷:۳۹
دست مریزاد
در برهوت این سایت این مطلب از سید به شوقمان آورد
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر