فهرست
سیستم دفاعی در لیگ جزیره از مد افتاده؟
سیستم دفاعی در لیگ جزیره از مد افتاده؟

سیستم دفاعی در لیگ جزیره از مد افتاده؟

آی‌اسپورت – منچستر سیتی در کلِ این فصل تنها دو کلین شیت داشته و لیورپول تنها سه‌تا. شکستِ هر دو تیم در هفته‌یِ گذشته باعث شد تا چلسی فاصله‌ای اندک با آن‌ها در صدرِ جدول ایجاد کند. اما نکته‌یِ مهم اینجاست که اصلا تیم‌هایی با چنین وضعیتِ دفاعی‌ای چطور تا این رده از جدول بالا آمده‌اند. یا شاید باید از منظری دیگر این سوال را مطرح کرد: آیا در فوتبالِ مدرن دفاع کردن به شیوه‌یِ سنتی دیگر از مد افتاده است؟

«چیزی به عنوانِ نسلِ مدرن وجود نداره.» این پاسخِ ژوزه مورینیو، بعد از فتحِ لیگ در سالِ 2015، به منتقدانش بود که فوتبالِ چلسی را کسالت‌بار می‌خواندند، پاسخی که، با درصدی از سوءتفاهمِ تعمدی، ادعایِ افردای که ضدحمله زدن را "ابلهانه" می‌دانستند را رد می‌کرد.

شاید در موردِ اینکه مربیانی پیدا می‌شوند که به اندازه‌یِ کافی به ساختارِ دفاعیِ تیم‌هایشان توجه نمی‌کنند حق با مورینیو بود، اما در موردِ وجود نداشتنِ نسلِ مدرن او کاملا اشتباه می‌کرد. پرسینگ، خطِ دفاعِ بالا، فوتبالِ طولی، این‌ها مدِ امروز هستند، از دورتموند تا لیورپول، از سویا تا هوفنهایم.

اجرایِ این مد البته در مکتب‌هایِ مختلفی جریان دارد: کرویفی‌ها، بیلسایی‌ها، مکتبِ آلمان با الهام از والری لوبانوفسکی، از طریقِ رالف رانگنیک، و ایتالیایی‌هایِ دورانِ پسا-آریگو ساکی که هنوز ریشه و اساسِ تاکتیکی‌هایشان بر اساسِ ایده‌هایِ او در بابِ عمقِ کم تیم و پرسِ بالا است. با تمامِ موفقیت‌هایی که مورینیو و دیگو سیمئونه در این سال‌ها به دست آورده‌اند، این نوع فوتبال است که مدِ امروز به حساب می‌آید و معنایش بالا رفتنِ تعدادِ گل‌هاست.

در لیگ برتر از سالِ 2009 بدین سو میانگین گل به بازی از حدودِ 2.5، 2.6 به 2.7، 2.8 رسید. طی دو فصلِ پیش این میانگین اندکی کاهش پیدا کرد، اما این فصل دوباره رو به رشد است، به شکلی که اگر با همین روند ادامه پیدا کند در پایانِ فصل شاهد پرگل‌ترین فصلِ 20 تیمی در تاریخِ لیگِ برتر خواهیم بود.

توضیح و بررسیِ این روند در چمپیونز لیگ پیچیده‌تر است، اما به شکلِ ساده در حالِ حاضر میانگینِ سه گل در هر بازیِ دورِ گروهی را داریم که روندی صعودی به حساب می‌آید. معمولا برایِ هیچ پدیده‌ای تنها یک دلیل و یک دلیل ساده وجود ندارد، اما برایِ بالا رفتنِ تعدادِ گل‌ها در چمپیونز لیگ می‌توان به اختلاف و فاصله‌یِ کیفیِ زیاد بینِ تیم‌هایِ بزرگ و متمول و تیم‌هایِ کوچک اشاره کرد.

یک دهه‌یِ پیش به شکلِ میانگین در 96 بازیِ گروهی چهار یا پنج بازی بود که با پیروزیِ یک تیم با اختلاف چهار گل یا بیشتر به پایان می‌رسید. این آمار در این فصل به بالاترین عدد خودش در تاریخِ تورنمنت رسید و شاهد 16 بازی با چنین نتایجی بود. در لیگ برتر الگویِ مشخصی برای بالا و پایین رفتنِ روندِ پیروزی‌هایِ با چهار گل اختلاف و بیشتر وجود ندارد، تعداد این پیروزی‌ها نسبت به چمپیونز لیگِ دورانِ مدرن خیلی کمتر است. پس دلیل بالا رفتنِ گل‌ها در این لیگ چیست؟

این روند از سالِ 2009 به دو دلیلِ در هم تنیده شروع شد: تلاش برایِ الگوبرداری از بارسلونایِ پپ گواردیولا، و میل به فوتبالیِ بازتر و آزادتر، میلی که تغییرِ قانونِ آفساید، تغییری که عملا تله‌یِ آفساید را به عنوانِ یک سیستم از بین برد، به پدید آمدن و اجرایش کمک کرد.

این موجِ جدید حتی رویِ تیم‌هایی که تازه به لیگ برتر صعود کرده بودند تاثیر گذاشت، تیم‌هایی مثلِ سوانزی و بلکپول که به جایِ دفاع پرعمق و دل بستن به تک ضدحمله‌ها علاقه‌یِ بیشتری به مالکیتِ توپ نشان می‌دادند.

در دورانِ اخیر این خطوط دفاعی حتی عمقِ کمتری هم پیدا کرده‌اند، با اینکه دیگر قانونِ آفساید هم مثلِ سابق ازشان محافظت نمی‌کند. به علاوه در لیگِ برتر شاهد تمایل بیشتر از فیزیکالیته به تکنیکالیته بودیم. از این منظر عجیب نیست که در یک فصل و نیمِ اخیر مهمترین بازیکنِ لیگ انگولو کانته بوده است.

نه اینکه بخواهیم فوتبالِ اصالت‌گرایِ گواردیولا را کلا زیرِ سوال ببریم، اما مهم است بازی‌هایی را به یاد داشته باشیم که در آن‌ها تیم‌هایِ سریع، مستقیم و ضدحمله‌ای تیم‌هایِ او را نابود کرده‌اند: چلسی هفته‌یِ پیش، رئال مادرید در نیمه‌ نهاییِ چمپیونز لیگِ 2014 (مقابلِ بایرنِ گواردیولا).

اما تنها بالا آمدنِ خطوط دفاعی تاثیری مستقیم رویِ بالا رفتنِ گل‌ها در لیگ برتر نداشته است. نکته‌یِ دیگر تاکید رویِ بازیسازی از خط دفاعی و مدافعینی که نقشِ پاسور را بازی می‌کنند است. فقط کافیست نمونه‌هایی در چند هفته‌یِ اخیر، از جمله استیو کوک مقابلِ آرسنال و جان استونز مقابلِ ساوتهمپتون را در نظر بگیرید تا خطراتِ این شیوه‌یِ بازی را به یاد بیاورید.

این موجِ نو باعث شده تولد گونه‌ای جدید از مدافعین شده، گونه‌ای که به نظر می‌رسد کیفیاتِ بازیسازی‌شان بر کیفیاتِ اولیه‌یِ دفاعی‌شان می‌چربد. از سویِ دیگر مدافعینی که تکنیک لازم را در این دوران نداشته باشند خیلی زود توپ را مقابلِ خطوط پرسِ بالا و پرفشار حریفان از دست می‌دهند.

پس دلیلِ اصلیِ بالا رفتنِ گل‌ها در لیگ برتر را می‌توانیم مسئله‌ای از فلسفه‌یِ تاکتیکیِ مدرن بدانیم، مسئله‌ای که زاده شده از شیوه‌یِ جدیدی از بازی کردن است که کم کم شمایلی هژمونیک پیدا کرده است.

این مسئله تاثیری مستقیم بر نوعِ بازیکنانی که باشگاه‌هایِ بزرگ به خدمت می‌گیرند دارد. درسته که نسخه‌یِ گواردیولا از این رویکردِ مدرن در دورانِ اخیر مقابلِ تیم‌هایِ فیزیکی، با فوتبالی طولی و مستقیم، به مشکلاتی بر خورده، اما تمامِ این‌ها بخشی از خودِ مکتبِ کنش‌گرا و پرس‌محورِ غالب هستند.

۶ ۱  
آی اسپورت
2016-12-10 13:14:00
همچنین بخوانید:
نظر دهید
۱ نظر
gefy
شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵، ۱۸:۵۴
مثل همیشه جاناتان ویلسون عاالی
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر