فهرست
رویایی که عادل را به فکر ساخت ٩٠ انداخت؛ راه باز، جاده دراز
رویایی که عادل را به فکر ساخت ٩٠ انداخت؛ راه باز، جاده دراز

رویایی که عادل را به فکر ساخت ٩٠ انداخت؛ راه باز، جاده دراز

با آن تیزر و نماهنگ نوستالژیک، فوتبال را به دیوارهای آجری، کوچه‌های هنوز تنگ، لامپ‌های روشن در روز بارانی بی‌وقفه و بعدازظهر پرپرسه و بی‌هدف انگلیس، اتصالی جدانشدنی می‌دهد. برنامه‌ای به نام «match of the day» در برهه برگزاری لیگ ‌برتر انگلیس، بهترین و شاید تنها مرجع برای سردرآوردن از ریز اتفاقات فوتبال پرهیجان جزیره باشد. این سمت دنیا، ٣٥‌سال پس از شروع برنامه دلربای فوتبال انگلیس در شنبه روزی به تاریخ ٣١ مرداد ١٣٤٣، پسری که روزی با برنامه پنجشنبه شب‌های«مجله لیگ‌ برتر انگلیس» علاقه به فوتبال جزیره را در ارتعاش صدایش به رخ کشید به فکر ترتیب دادن یک «match of the day» افتاد. این پروژه، عصر شنبه روزی دیگر به فاصله ٥١‌سال پس از شروع برنامه انگلیسی با صدای جواد خیابانی درحال تبلیغ «حتما دیدن ٩٠» عملی شد. اینگونه، شنبه ٢٣ مرداد ١٣٧٨، گزارشگری به نام عادل فردوسی‌پور کنار ٢ کارشناس فنی و داوری، سنگ بنای برنامه‌ای را گذاشت که اکنون پربیننده‌ترین برنامه ورزشی سازمان است. به رخ کشیدن شباهت‌ها و تفاوت‌های عجیب نود و «مچ آف د دی» به بهانه سالگرد شروع به کار ٩٠، شاید تلاشی باشد برای رسیدن به آنچه تهیه‌کننده برنامه مدل ایرانی به خاطرش، یک برنامه فوتبالی را تدارک دید؛ رسیدن به استانداردهای مچ آف د دی!
 ماهیت match of the day برای رسیدن به منطقی جهت مقایسه ٢ برنامه ابتدا باید با ماهیت «مچ آف د دی» آشنا شویم. محبوب‌ترین برنامه ورزشی تلویزیون انگلیس در فصل برگزاری لیگ ‌برتر هر شنبه و یکشنبه پس از آخرین بازی هر روز به مجری‌گری لینکر، ستاره سابق تیم ‌ملی انگلیس روی آنتن می‌رود. این برنامه بیش از ٨ کارشناس ندارد و بقیه را به این جمع راهی نیست! گراهام سونس، دیوید پلات، گری نویل و جیمی کرگر از اصلی‌ترین کارشناسان برنامه هستند و محتوای هر برنامه، یک خلاصه حدود ٨ دقیقه‌ای از هر بازی هر روز لیگ ‌برتر به تفکیک حساسیت است؛ خلاصه‌ای کامل که حواشی روی سکوها را هم به شکل محدود به نمایش می‌گذارد. پس از هر خلاصه، دوربین به استودیوی شیک اما ساده برنامه برمی‌گردد و روی صحبت هر کارشناس راجع به هر بازی، فورمیشن و شماتیک تاکتیکی به نمایش درمی‌آید. بحث‌ها کاملا فنی است و برای هر بازی، یکی از آن ٨ کارشناسی که ترجیحا سابقه بازی در تیم آنالیز شده را دارد، رشته کلام را به‌دست می‌گیرد.
بدون کارشناس داوری  برخلاف برنامه ٩٠ از کارشناس داوری خبری نیست و فقط اگر صحنه به‌شدت مشکوک رخ دهد، از طریق تماس و ارتباط غیرحضوری، خیلی کوتاه نظر داوران پرسیده می‌شود. بحث درباره حواشی تیم‌ها معمولا جایی در برنامه ندارد.
تفاوت‌ها نیازی به توضیح درباره نود نیست پس بهتر است ابتدا به تفاوت‌های«مچ آف د دی» و نودی که عادل با الگوبرداری و درواقع با هدف رسیدن به برنامه انگلیسی افتتاح کرد، اشاره کنیم. عدم حضور کارشناس داوری در «مچ آف د دی» و پررنگ شدن مسائل داوری در نود، یک دلیل تفاوت است. غالبا بحث‌‌های داوری ٩٠، حاشیه و جنجال و گروکشی دو گروه مخالف را به همراه دارد، اما در «مچ آف د دی» خبری از این مسائل نیست. در تحلیل فنی معمولا کارشناسان «مچ آف د دی» بی‌غرض به بحث تاکتیکی می‌پردازند. در نود(بخصوص در برنامه‌های قبل از اواسط ٩٣) نه‌تنها به دلیل معلومات اندک عده‌ای کارشناس از آنالیز درست تاکتیک‌ها خبری نیست بلکه در حرف‌ها مدام مسائل شخصی و حرف زدن به قصد کوبیدن دشمن شنیده می‌شود. دیگر تفاوت به نگاه مجریان برمی‌گردد. هر چند به هرحال فوتبال دولتی ما بیشتر از فوتبال خصوصی انگلیس حاشیه‌های سیاسی دارد اما عادل هم با ترتیب دادن برنامه‌هایی که سیاست دولتی بودن فوتبال را زیرسوال می‌برد به اندازه کافی به آتش حاشیه و جنجال افزوده است. اصرار به فان بودن برنامه به‌خصوص برنامه آخر سال، اتفاقی است که اصلا در «مچ آف د دی» رخ نمی‌دهد اما این‌جا شما اگر فقط اسم یک ستاره را شنیده باشید، می‌توانید در نود آخر سال چهره‌اش را ببینید! روبه‌رو کردن ٢ شخص دارای مشکلات شخصی در نود جای ویژه‌ای دارد اما در «مچ اف د دی» خبری از تماس تلفنی و برقراری ارتباط با هر وسیله‌ای نیست. دقیقا همین بحث‌های نازل در نود، گاهی مخاطب خسته از حاشیه را به فکر خاموش‌کردن تلویزیون می‌اندازد! عادل این‌بار برخلاف عادت، موفق به تأمین اعتبار لازم برای عوض کردن دکور نشد اما معمولا هر ٢، ٣‌سال یک‌بار دکور عوض می‌کند و هرچند پشت صحنه او در حد و اندازه‌های برنامه پربیننده تلویزیون است اما اتفاقی مانند ترکیدن لامپ یا واژگونی نسبی صندلی فردوسی‌پور در برخی پخش‌های زنده در تضاد با دکور شیک، ساده اما بدون ضعف «مچ آف د دی» است. آن‌جا تمهیدات لازم برای نترکیدن لامپ اندیشیده می‌شود!
تشابهات و ابداعات رویکرد نود از حدود یک‌سال قبل اندکی تغییر کرده و فردوسی‌پور که حداقل به حرف‌های افراد مورد اطمینانش خوب گوش می‌دهد با وارد کردن گروه آنالیز به برنامه‌اش، یک بخش فوق‌العاده شبیه آنچه در«مچ آف د دی» به نوع دیگری جریان دارد، تدارک دید. از آن روز متوجه شدیم فوتبال ما غیر از درگیری، ضعف‌هایی مانند اختلاف دوندگی با فوتبال سطح اول دنیا و تفاوت در درک معنای پرس زمین هم دارد! پخش بازی‌ها، شباهت‌هایی به « match of the day » دارد و مصاحبه‌های اواسط هر گزارش، بخش فان ماجرا را حفظ می‌کند. به نظر می‌رسد فردوسی‌پور در انتخاب کارشناس‌ها، اخیرا کانالیزه شده عمل می‌کند و با فیلتر کردن آنهایی که بحث حاشیه‌ای به راه می‌اندازند، اندکی به برنامه‌اش آرامش بخشیده است. علاوه بر این، تدارک دیدن بخش‌هایی مانند «نود درجه» که توسط برخی از طنزپردازان ورزشی تهیه می‌شود و همچنین «تقویم تاریخ» که ته‌مایه‌های مباحث سیاسی و اجتماعی مربوط به رویدادهای ورزشی دارد، نود را به رویای «مچ آف د دی» شدن نزدیک‌تر کرده است!  هر چه باشد فعلا با توجه به سیاست‌های سازمان، راه نود باز است و جاده رویایی تبدیل شدن به «مچ آف د دی»، دراز!

مرتضی یاسری نیا
  ۲  
آی اسپورت
2015-08-13 11:00:08
نظر دهید
۲ نظر
محمد جواد
پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۴، ۱۱:۴۹
واقعیت اینه که برنامه نود تو این دو سال به شدت افت کرده، دلخوشی مجری شده پیامک، ضرباهنگ برنامه کند شده، مباحث بی ربط به شدت زیاد شده (سفرنامه، تولد و ................) کلا برنامه ساز برای دل خودش برنامه میسازه تا دل بیننده
Danial
پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۴، ۱۳:۵۳
متن جالبی‌ بود ممنون از نویسنده فقط به عنوان یه بیننده تلویزیونی می‌خوام به یکی‌ دو مورد اشاره کنم و نظر شخصی‌ خودم هم بگم. اول اینکه نویسنده متن نام آلن شیرر رو به عنوان کارشناس ثابت در Match of the day از قلم انداختند. من فکر می‌کنم ایشون بیشتر از هر کارشناس دیگه‌ای حضور دارند در این برنامه. دوم اینکه در مورد کارشناس داوری نویسنده فرمودند که اگر موردی باشه تماس کوتاه تلفنی برقرار می‌شه که حداقل در این چند سالی‌ که من این برنامه رو نگاه می‌کنم این مورد رو ندیدم. در این برنامه بحث داوری مطرح میشه اما کارشناسان فنی مثل خود آلن شیرر در مورد داوری اظهار نظر می‌کنن. دلیل این موضوع این هست که تمام این کارشناسان فنی کاملا به قوانین داوری اشراف دارند.نه تنها که در دوران بازی کردن این کارشناسان همیشه آموزش داوری در باشگاه‌ها داشتند بلکه در حال حاضر هم کاملا قونین جدید رو مطالعه میکنند و به روز هستند. وقتی‌ اشراف به قوانین وجود داشته باشه تشخیص یک خطا یا آفساید با استفاده از صحنه آهسته و ۱۵ تا دوربین نیاز به داور بین المللی نداره، من فکر می‌کنم در برنامه ۹۰ از داور استفاده میکنند چون اصلا کارشناس فنی به عنوان مهمان وجود نداره و اگر هم باشه احتمالا احاطه به قوانین داوری نداره. با گفتن این نکته خواستم به اینجا برسم که شاید اصلی‌‌ترین تفاوت برنامه ۹۰ و Match of the day در همین نوع کارشناسی باشه. هیچ وقت در برنامه ۹۰ کارشناس فنی که در استودیو حضور پیدا کنه وجود نداشته درست بر عکس در Match of the day کارشناس داوری نداره. در مورد ابداعات ۹۰ هم من کاملا موافق هستم باید تفاوت باشه و کپی‌ برداری محض بدون تطبیق برنامه با شرایط فوتبال ایران میتونه باعث بشه که این برنامه موفق نباشه.
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر