فهرست
گزارش/ به مناسبت سالگرد قانون بوسمن/ چه بر سر فوتبال آمد؟
گزارش/ به مناسبت سالگرد قانون بوسمن/ چه بر سر فوتبال آمد؟

گزارش/ به مناسبت سالگرد قانون بوسمن/ چه بر سر فوتبال آمد؟

آی اسپورت- بیست سال پیش در چنین روزی ژان مارک بوسمن در یک پرونده در دادگاه پیروز شد که فوتبال را برای همیشه تغییر داد. اما آیا پیروزی این بازیکن بلژیکی مفید بود یا به فوتبال ضربه زد؟ در روز هفتم ژانویه سال 2004، مدیر اجرایی سابق یوفا، جرارد ایگنر، گفت که قانون بوسمن یک فاجعه ورزشی است، مخصوصا در فوتبال. 15 دسامبر 1995 یکی از مهم ترین روزهای تاریخ فوتبال است. بعضی ها معتقدند این روز روزی است که فوتبالیس ها بالاخره قدرت گرفتند. اما بعضی دیگر معتقدند که در این روز فوتبال دیگر یک ورزش نبود و تبدیل به یک تجارت شد. اما شاید بهترین تحلیل این باشد: چیزی بین این دو نظر. به هر حال سیستم قبلی از این روز تغییر کرد.
همه چیز از اینجا شروع شد
در بهار سال 1990، قرارداد ژان مارک بوسمن با باشگاه سلطنتی لیژ به ماه های آخر رسیده بود. باشگاه به بازیکن بلژیکی پیشنهاد تمدید قرارداد داد؛ اما دستمزد هفتگی او در قرارداد جدید 75 درصد کاهش پیدا کرده بود. تعجبی نداشت که بوسمن آن پیشنهاد را رد کرد و بلافاصله در لیست ترانسفر باشگاه قرار گرفت.
در ماه می همان سال دانکرک، تیم فرانسوی، به بازیکن 26 ساله پیشنهادی بهتر داد، اما موفق نشد بر سر رقم ترانسفر با لیژ به توافق برسد. همان طور که انتظار می رفت این اتفاق باعث شد تا رابطه بوسمن و باشگاه که به او پیشنهاد دستمزدی پایین داده بود تیره و تار شود. همین موضوع شروعی بود برای بوسمن که تصمیم بگیرد علیه یکی از قوانین اتحادیه اروپا اعتراض کند و بعدها قانون ترانسفر به عنوان بازیکن آزاد را پایه ریزی کند.
او در این باره می گوید:«با یکی از همسایگانم که آشنایی داشت به یک شرکت حقوقی رفتم. لیژ 15 روز زمان داشت که جواب بدهد و این کار را نکرد. با فدراسیون فوتبال بلژیک تماس گرفتیم و آن ها هم جواب ندادند و پرونده دادگاهی شروع شد».
5 سال زمان برد و بوسمن بیشتر از این که در زمین فوتبال فعالیت داشته باشد در دادگاه ها فعال بود. اما فعالیت هایش بی نتیجه نبود و دادگاه قضاوت اروپایی رای را به نفع او صادر کرد.
تعییری ملموس در تاریخ فوتبال
این موضوع اما عواقب زیادی داشت. حالا دیگر بازیکنان آزادند تا بعد از اتمام قراردادشان با باشگاه آن را ترک کنند و به تیمی دیگر ملحق شوند. در نتیجه قانون بوسمن شکل گرفت و کاملا اوضاع را تغییر داد. بهتر شد یا بدتر؟
تاثیرات ثانون بوسمن سریع مشخص شد. در سال 1995 آژاکس قهرمان لیگ قهرمانان شد، آن هم با تیمی که میانگین سنی اش 23 سال بود و دو اسطوره به نام های دنی بلیند و فرانک ریکارد داشت. تیمی که بیشتر بازیکنانش محصول آکادمی اش بودند. اما در کمتر از 3 سال پاتریک کلایورت، ادگار داویدز، مایکل رایزیگر و وینستون بوگارد همه با قانون بوسمن باشگاه را ترک کردند. در آن زمان فرانک آرنسن، کاپیتان آژاکس گفت:«باشگاه های قوی و ثروتمند آمدند و بازیکنان را بردند». مایکل فان پراگ، رئیس اسبق آژاکس گفت:«همه چیز بعد از قانون بوسمن تغییر کرد. ما پاتریک کلایورت را رایگان از دست دادیم و او به میلان رفت.  اما موفق نبود. به همین دلیل او را به بارسلونا فروختند و 12 میلیون یورو گرفتند. در حالی که ما از 12-13 سالگی پاتریک را آموزش داده بودیم و هیچ چیز به دست نیاوردیم».
این قانون باعث شد که باشگاه ها محتاط تر با بازیکنانی که قراردادهایشان رو به اتمام است رفتار کنند و پیشنهادهای جدی تری بدهند. در نتیجه این قانون تیم هایی مانند آژاکس، ستاره سرخ بلگراد و استیوا بخارست که زمانی از تیم های مطرح بودند بهترین بازیکنانشان را از دست دادند و کم کم از بین رفتند. دیگر خبری از موفقیت های اروپایی آن ها نبود.
عصر بعد از قانون بوسمن
حالا بازیکنان در سنین جوانی خریداری می شوند و به تیم های دیگر قرض داده می شوند. با این روش تیم های غول اروپا بازیکن پرورش می دهند. این طور بود که فاصله زیادی بین تیم های دارا و ندار به وجود آمد. مثلا در ابتدای فصل جاری چلسی 33 بازیکن را به طور قرضی به تیم های دیگر داده است.
به علاوه قراردادها دیگر حتی ارزش کاغذی که روی آن چاپ می شوند را هم ندارند. بازیکنان سطح بالا به راحتی می توانند باشگاه ها را بازی دهند و قراردادشان را تمدید نکنند. تا زمانی که دستمزد مورد نظر آن ها پرداخت نشود، تمدید در کار نیست و به باشگاهی دیگر می روند.
بوسمن می گوید:«این یک پارادوکس است. قانون بوسمن ایجاد شد تا ثروت به طور متعادل بین همه تقسیم شود. مخصوصا بین بازیکنان فقیرتر. اما حالا افراد کمی از آن بهره می برند. به پی اس جی فکر می کنم که یکی از ثروتمندترین باشگاه هاست. در روزنامه ها خواندم که آن ها به رونالدو پیشنهاد دستمزد هفتگی 350 هزار یورو در هفته را داده اند. برای رونالدو خوب است، اما قانون بوسمن ایجاد شد تا خوشحالی را به همه فوتبالیست ها هدیه دهد. پیش از آن آن ها حیوانات در قفس بودند و من آن ها را آزاد کردم. من هنوز هم فکر می کنم رای دادگاه درست بود. قانون مثبتی بود که البته حالا ویران شده است. متاسفانه فوتبال دیگر سالم نیست. فوتبالیست ها مبالغ عجیبی پول درمی آورند و به قراردادها احترام گذاشته نمی شود».
البته در تجارت کارمندان حقوقی ویژه دارند. آنها مستحق حمایت هستند و هیچ کس نمی تواند سال های طولانی از فوتبالیست ها بهره ببرد. تا سال 1961 در انگلیس بیشترین دستمزد 20 پوند بود. اما در آن زمان بازیکنان توسط باشگاه ها کنترل می شدند. بازیکنان کمتر پول کسب می کردند و بیشتر وقتشان را برای پیشرفت در فوتبال می گذاشتند. اما یوهان کریوف می گوید:«وقتی فوتبالم تمام شود نمی توانم به نانوایی بروم و بگویم من کریوف هستم، یک نان به من بدهید». پائولو روسی هم در زمان تمدید قراردادش با یووه چیزی شبیه به این گفت:«نمی توانم شکم بچه هایم را به جام پر کنم».
دستمزدها در گذر زمان
حالا کار به جایی رسیده که رقم های پرداختی به بازیکنان عجیب است. 20 سال پیش زمانی که جان لوئیجی لنتینی از در ازای 13 میلیون یورو از تورینو به میلان رفت، همه گفتند به کرامت و بزرگی کار توهین شده است. اما حالا گرت بیل در ازای 100 میلیون یورو از تیمی به تیم دیگر می رود و حتی گفته می شود من سیتی حاضر است برای جذب مسی هفته ای یک میلیون یورو دستمزد بدهد.
هرچند حالا فوتبال تبدیل به صنعتی پولساز شده و بازیکنان به عنوان ستاره های این صنعت لیاقت دریافت چنین رقم هایی را دارند. به نظر قانون بوسمن فقط بازیکنان را پولدار نکرده و خیلی ها از کنار آن به خیلی جاها رسیده ا ند.
بوسمن جنگ خوبی انجام داد و برنده شد. حالا همه فوتبالیست ها به او مدیون هستند. اما 20 سال بعد از آن فوتبال دچار یک سوء تفاهم بزرگ شده است و عواقبش کاملا قابل لمس است. به نظر قانون بوسمن بیشتر از این که مشکلات را حل کرده باشد، آن ها را بشتر کرده است. اما هنوز آن دو نظریه وجود دارد. یا قانون بوسمن به فوتبال صدمه زده است و آن را ویران کرده است؛ یا این که یک رقابت سالم، البته دردناک به وجود آمده و در این رقابت سالم آزادی بازیکنان خرج زیادی دارد.



کد خبر 9404
     
آی اسپورت
2015-12-15 18:09:29
نظر دهید
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر