فهرست

یادداشت ویژه درباره عادل: پوپولیسم شیک!

آی اسپورت - اول کلام- به کتاب‌ها و دانشنامه‌های سیاسی که مراجعه کنید، کلی مطلب درباره «پوپولیسم» و شکل‌ها و مظاهر آن خواهید یافت. اگر بخواهیم از لابلای همه این تعریف و توصیف‌ها، به یک تعریف دم دستی و کارراه‌انداز برسیم که عصاره‌ای از همه این مطالب را با خود داشته باشد، باید بگوییم: «پوپولیست‌ها زبان و رگ خواب مردم را پیدا می‌کنند و با جلب نظر و پشتیبانی آنها هدف سیاسی خودشان را آن هم با وعده‌های کلی و مبهم البته دهان‌پرکن دنبال می‌کنند.» شاید این تعریف کمی ساده‌سازی قضیه باشد و خیلی آکادمیک به نظر نرسد اما اطمینان می‌دهم که می‌توانید عجالتا به این تعریف اعتماد کنید. معادل‌های متنوعی را هم در زبان فارسی برای این واژه ساخته‌اند؛ عوام‌گرایی، مردم باوری، توده‌گرایی و... در نهایت اینکه پوپولیسم، خواست مردم را عین حق و اخلاق می‌داند و این خواست را برتر از همه سازوکارهای اجتماعی می‌شناسد.یکم- برنامه نود سال‌هاست به عنوان یک برنامه پر بیننده از شبکه سوم سیما پخش می‌شود. ناگفته پیداست که جدا کردن نود از عادل فردوسی‌پور غیرممکن به نظر می‌رسد. نود از آن جمله برنامه‌هایی است که تعریف و موجودیت خودش را از مجری خودش می‌گیرد. مثل بسیاری از برنامه‌های دیگر تلویزیون نیست که اگر بخواهیم مجری‌اش را با مجری دیگری عوض کنیم، همچنان سرپا بماند. نمونه‌های فراوانی از این جمله مجری‌ها در شبکه‌های تلویزیونی دنیا داریم؛ از دیوید لترمن گرفته تا جان استوارت و استیون کلبر و... آدم‌هایی که از برنامه‌های پرمخاطبی که اجرا می‌کنند، قابل تفکیک نیستند و قواره یک ستاره را دارند. یکی از معروف‌ترین اینها هم «لری کینگ» مجری معروف آمریکایی است، که اتفاقا چند بار دیده‌ام عادل فردوسی‌پور را با او قیاس کرده و از او به عنوان نسخه مشابه وطنی این مجری یاد کرده‌اند. چنین برنامه‌هایی برای گردانندگان شبکه‌های تلویزیونی کلی می‌ارزند. از آنجا که بیننده فراوان دارند، شبکه‌ها نیز حسابی نازشان را می‌خرند و لی‌لی به لالای‌شان می‌گذارند و معمولا درشت‌ترین میزان دریافتی‌ها را نیز همین‌ها دارند هرچند تا حالا دیده نشده است که عوامفریبی بکنند و مثلا آقای کینگ منکر دریافتی بالای خودش بشود.حالا آقای فردوسی‌پور انکار کند؛ حقیقت ماجرا که تغییری نمی‌کند.دوم- اصولا از آنجا که ما جماعت سیاه و سفیدیم، آنچه را که بپسندیم تا عرش بالا می‌بریم و آنچه را هم که به مذاق‌مان خوش نیاید، چنان به زمین می‌کوبیم که اثری از آن به جای نماند. نمی‌خواهیم قضیه را سیاه و سفید کنیم، نود نقاط قوت فراوانی دارد که موجب شده این همه سال سرپا بماند اما این نقاط قوت موجب نمی‌شود تا ضعف‌ها را نبینیم. ضعف‌های این برنامه نه ارتباطی به جزییات آن دارد، نه به شکل اجرا و تهیه و مسائل فنی و تکنیکی. بزرگترین مشکل برنامه نود در کلیت تأثیری است که به گمان من، بر فوتبال ایران گذاشته است. فردوسی‌پور به نوعی نماینده نوعی پوپولیسم شیک است. (اگر بخواهیم آن را از پوپولیسم خز جدا کنیم) این عوام باوری در طولانی‌مدت موجب شده تا این تلقی به وجود بیاید که آن چند میلیون بینندگان این برنامه(با آن طیف سنی گسترده، که صدها هزار نونهال و نوجوان و جوان بخش عمده این طیف را تشکیل می‌دهند) هر چه بگویند و هر رای و هر نظری که صادر کنند، تنها نسخه درست و شفابخش فوتبال ایران است. بارها و بارها دیده‌ایم مسائلی را که صددرصد نیاز به نگاه کارشناسی داشته‌اند و صرفا می‌بایست کارشناسان کاربلد دارای دانش فنی به آنها پاسخ دهند، اما در نود به رأی گذاشته شده‌اند و مجری محترم نیز هر نتیجه‌ای را که لازم داشته‌، گرفته است.
آخر اگر این پوپولیسم نیست (لطفا بار دیگر بخش اول را مرور کنید)، پس چیست؟ این نقد، مطلقا به معنای نادیده انگاشتن نظر مردم نیست؛ بحث بر سر آن است که آیا اصولا نظر مردم در حیطه مسائل کاملا کارشناسی همواره می‌تواند درست و اثربخش باشد؟ یک کشور را در سطح دنیا پیدا کنید که مثلا تعداد تیم‌های حاضر در لیگ برتر خود را به رأی عموم بگذارد! آخر تعداد تیم‌های لیگ برتر با هزار و یک پارامتر فنی و کارشناسی در ارتباط است که این بیننده‌ها حتی در جریان دو قلم از آنها هم نیستند. این تصمیمی است که کارشناسان نخبه فوتبال آن کشور می‌گیرند، نه تین‌ایجرهایی که پای تلویزیون پفک می‌خورند! از این مثال‌ها تا دل‌تان بخواهد در این سال‌ها در این برنامه دیده‌ایم. بگذریم از اینکه نحوه طراحی و ارائه برخی سوال‌ها به گونه‌ای است که می‌توان پیشاپیش فهمید که این شتر قرار است دم در خانه چه کسانی زانو بشکند و بنشیند! در هر حال نود سمبل و مصداق یک پوپولیسم تلویزیونی تمام عیار دیرپاست که مجری آن نقش یک«دانای کل» صددرصد مردمی را برای خودش قایل است.حالا آقای فردوسی‌پور انکار کند؛ حقیقت ماجرا که تغییری نمی‌کند.سوم- عادل فردوسی‌پور آشکارا مصداق یک تناقض است. آدمی که در تمام این سال‌ها یقه هر آن کسی را خواسته گرفته و اگر هم زمانی نتوانسته بگیرد، داد و فغان‌اش به هوا رفته و شاکی از اینکه چرا پاسخ رسانه – ومردم- را نمی‌دهند. اصولا کار رسانه همین است. هر کسی که منصبی را می‌پذیرد و بر کرسی مشخصی تکیه می‌زند، باید پاسخگوی حیطه و دایره مسوولیت خود و تصمیماتش باشد. خب، تا این جای قضیه مشکلی ندارد اما تنها یکی از خبرنگاران و اصحاب حوزه رسانه (از روزنامه‌ها و مجلات بگیرید تا سایت‌های خبری) را پیدا کنید که توانسته باشد برای یک بار هم که شده عادل فردوسی‌پور را برای یک گفت‌وگو مقابل خود بنشاند و یا در قبال مسائل ریز و درشت طرح شده در برنامه‌اش جوابی – حتی شده - تلگرافی بگیرد! حتی یک نفر از دوستان و همکاران ما در مطبوعات نیست که از عادل فردوسی‌پور در دایره مسوولیتی که داشته (برنامه نود) پرسشی کرده و پاسخی گرفته باشد! شاید بگوید «من خودم ژورنالیست هستم و قرار نیست یک ژورنالیست خودش مورد سوال این و آن قرار بگیرد» اما همه ما می‌دانیم که این پاسخ مطلقا نمی‌تواند ما را مجاب کند. کیست که نداند، فردوسی‌پور در جایگاه تهیه‌کننده یک برنامه ثابت تلویزیونی صرفا یک خبرنگار محسوب نمی‌شود. تقریبا عمده تهیه‌کننده‌ها و پدیدآورندگان (از سینما گرفته تا تلویزیون)، به فراخور سوال‌هایی که محصول‌شان ایجاد کند، در مناسبت‌های مختلف در مقام پاسخگویی برمی‌آیند و این رویداد کاملا آشنایی است.
در نتیجه، این خصیصه که «همه پاسخ مرا بدهند اما من قرار نیست جواب احدی را بدهم» (بگذریم از حضورش در خندوانه که حضوری غیر جدی بود و کسی نیز یقه‌اش را نگرفته بود) تناقضی آشکار است. از یک نگاه، این اکراه از پاسخگویی، بر عکس چهره خندان و به ظاهر صمیمی فردوسی‌پور، بسیار متکبرانه و همراه با تفرعن به نظر می‌رسد؛ حتی برای یک پوپولیست...حالا آقای فردوسی‌پور انکار کند؛ حقیقت ماجرا که تغییری نمی‌کند.

منبع: روزنامه ایران ورزشی
  ۶  
آی اسپورت
2015-12-28 09:47:13
نظر دهید
۶ نظر
کاوه
دوشنبه ۷ دي ۱۳۹۴، ۱۰:۳۸
ایران ورزشی کاری جز کوبیدن نود نداره؟
من یادم نمیاد تو این سال اخیر 3 روز گذشته باشه و این دوستان چیزی علیه عادل ننویسن
اگه کس دیگه ای و جای دیگه ای بود من حرفی نداشتم ولی این رسانه یه مغرض به تمام معناست
کاوه افتخاری
دوشنبه ۷ دي ۱۳۹۴، ۱۰:۴۶
اینجوری حساب کنید پوپولیست ترین کشور دنیا سوییسه که برای هر موضوعی حتی کوچیک و ظاهرا بی اهمیت رفراندم میذاره!!
نویسنده های ما فقط بلدن آسمون ریسمون ببافن و فرق پوپولیسم و دمکراسی رو هم نمیفهمن دریغ از یک جو مطالعه
محسن امامی
دوشنبه ۷ دي ۱۳۹۴، ۱۱:۱۷
میگن یه روز رضا خان میاد شرو به دادو بیداد میکنه و سر اون تیمور شیره کش که با هم شیره میکشن هم داد میزنه
تیمورم که بشدت ناراحت میشه از این کار و اینکه با این همه صمیمیت چرا رضا سرش داد زده آفتابه ی رضاخان رو توش آب جوش میریزه و میزاره
رضاخان میره دسشویی و میاد بیشتر داد و بیداد میکنه تیمور بهش میگه اعلا حضرت به همون جاییت دست بگیر که میسوزه چرا داد و بیداد میکنی؟
شما هم اعلا حضرت همین کار رو بکن
خدا نگهدار علی دایی باشه همیشه میگه چرا کجای فوتبال ما شبیه دنیاس که مارو با دنیا مقایسه میکنید
درباره تمام امور کارشناسی باید کارشناسان نظر بدن اما شما کارشناسی بیارین در این کشور که از همین تیناجر ها بیشتر بفهمن بعد من ازشون نظر میگیرم
-
دوشنبه ۷ دي ۱۳۹۴، ۱۶:۳۲
بند سه رو درست گفته البته فقط بند سه رو
مشروح
دوشنبه ۷ دي ۱۳۹۴، ۱۹:۰۶
زنده باد نود که اگه نبود ناپاکی ها خیلی بیشتر از این می شد!
-
دوشنبه ۷ دي ۱۳۹۴، ۲۳:۳۵
متن عالی بود. کامنتای بالا هم مصداقی بر مختوای متن. البته من طرفدار فردوسی پور و نود هستم. گفتم اشتباه نشه
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر