فهرست
گزارش ویژه / علاقه 40 ساله تیم‌های ایرانی به اوت دستی: دستان بیش از حد پر توان!
گزارش ویژه / علاقه 40 ساله تیم‌های ایرانی به اوت دستی: دستان بیش از حد پر توان!

گزارش ویژه / علاقه 40 ساله تیم‌های ایرانی به اوت دستی: دستان بیش از حد پر توان!

آی اسپورت - برد تراکتورسازی مقابل الجزیره در لیگ قهرمانان آسیا، باعث شد سرانجام امیر قلعه‌نویی هم روی سکوهای یادگار امام تشویق شود. در جریان بازی یکی از تاکتیک های واضح تراکتورسازی برای رسیدن به گل، همانند بسیاری از تیم های قلعه نویی، اوت های دستی بود. این بار سینا عشوری وظیفه پرتاب آن را داشت و اتفاقا با همین شیوه تراکتور به گل سومش رسید. در بازی لیگ برتری با سپاهان هم تراکتورسازی به لطف همین پرتاب‌ها به بازی برگشته بود و بازی با پرسپولیس هم اصرار زیادی روی استفاده از این روش داشت. عشوری پس از مسابقه تأکید کرد که اوت دستی از تاکتیک های تیم بوده و روی آن برنامه داشتند. روشی که بارها مربیان را از روی لبه تیغ نجات داده است. در فوتبال ایران، موفقیت روی ضربات شروع مجدد مستقیم و پنالتی درصدی پایین‌تر از عرف بین المللی دارد و در عوض، تیم‌های ایرانی متخصص پرتاب اوت دستی هستند. این مسیر از چند دهه قبل شروع شده و حالا به شکلی کاملا بومی، توسط همه تیم‌ها در رده‌های مختلف استفاده می‌شود.

عرب تا علیزاده
اولین اوت انداز فوتبال ایران را می توان مصطفی عرب بازیکن سابق تیم ملی و باشگاه شاهین دانست. عرب که امروز هم بدنی کاملا آماده دارد، با اتکا به همین قدرت توپ های خوبی در تیم ملی برای بهزادی سرزن می انداخت. یک دهه بعد، اکبر میثاقیان یکی از مشهورترین پرتاب کننده ها بود. نکته فاجعه بار اوت های او برای دروازه بان حریف، قوس بسیار زیاد بود که مهار آن را فقط در ارتفاع بالای 3 متر دروازه بان ممکن می کرد چرا که اگر پایین تر بود شانس مهاجم بیشتر می شد. بدتر اینکه در ابومسلم، مسیح مسیح نیا و مجید تشرفی همانند آندو تیموریان امروز با خشن‌ترین ترین شکل ممکن در حین این اوت ها بازیکن حریف را تحت فشار قرار می دادند. در سال های بعدی، علی انصاریان، محمد نوازی، وحید طباطبایی، عزیز فریسات، حسن اشجاری، علیرضا نیکبخت، احسان حاج صفی، آندو تیموریان، هادی شکوری و بسیاری نفرات دیگر این تاکتیک را تبدیل به مورد علاقه سرمربیانشان برای گلزنی کردند. با این وجود اوج شهرت در این زمینه متعلق به علی علیزاده بود. کسی که حتی مستقیم یک گل هم با اوت دستی به هادی طباطبایی زد. کسب پرتاب اوت کار ساده ای است. در صورت داشتن پرتاب کننده حدود 25 متر به بالاتر، توپ از زاویه رو به روی دروازه بان می آید و مهارش سخت است. فقط ایراد اصلی تاکتیک نداشتن اکثر تیم های ایرانی روی این حربه است. شاید فقط بتوان تراکتورسازی در دوره فراز کمالوند را از آن جدا کرد. بعضا دیده شده بود در چند تیم، دفاع کناری یک سمت با طی کردن قطر زمین به قسمت دیگر می رود تا یک اوت بیندازد. موضوعی که در گذر زمان انرژی زیادی تلف می کند. شاید بتوان یکی از دلایل روند کند اکثر بازی های لیگ برتری را هم همین عشق به اوت دانست. هر اوت دستی بازی را حداقل برای 30 ثانیه از جریان می اندازد.

از ما بهتران
بدون احتساب کشورهای منطقه اسکاندیناوی، در سایر نقاط جهان کمتر به اندازه کشور عزیزمان به اوت دستی نگاه ابزاری می شود. سال های قبل در لیگ انگلیس و بیشتر تیم استوک سیتی بازیکنی به نام روری دیلپ وجود داشت که قبل از آغاز فوتبال، قهرمان پرتاب نیزه بود. دیلپ حتی بدون دورخیز هم اوت های وحشتناکی می انداخت. او صرفا به تابلوی تبلیغات تکیه می داد و مثل سپهر حیدری تابلو را از ریشه جدا نمی کرد و با یک گام جلو آمدن، توپ را در ارتفاع بالا با سرعت وحشتناک می فرستاد. برای تکمیل فاجعه، او معمولا تیر دورتر یا وسط محوطه را انتخاب می کرد که دروازه بان نتواند توپ را جمع کند. در تکمیل مصیبت های وارده به تیم های لیگ برتری، ورزشگاه استوک سیتی در بریتانیا شدیدا بادخیز بود و اوت های او گاهی حرکات بومرنگ و فریزبی را تداعی می کردند. روبرتو کارلوس را هم به 100 دلیل متفاوت می شناسیم که شاید نود و نهمی آن پرتاب های دستش باشد. در زمان رئال مادرید دل بوسکه، به محض اوت شدن توپ در سمت چپ، رائول یا سولاری تا دم خط عرضی جلو می رفتند و با بهره گیری از آفساید نداشتن اوت، پرتاب های کارلوس را گرفته و مثلا چیزی شبیه به گل اول رئال مادرید در فینال لیگ قهرمانان 2002 را درست می کردند. از شانس بد کارلوس او هیچگاه با مهاجمین بلندزن هم تیمی نبود. در دوران کارلوس کیروش، او گاهی در دفاع راست از آلوارو مخیا استفاده می کردند که اوت های بلند جز معدود امتیازاتش بودند. در لیگ برتر غیر از دیلپ، یان آرنه ریسه از لیورپول و جی جی اوکوچا بازیکن بلکبرن و بولتون هم اوت هایی خوبی می انداختند. ریسه تیز و محکم و اوکوچا به قول دروازه بان ها اوت پفکی که دردسر مهارش به مراتب بیش از اوت های تند و تیز است. در سری آ ایتالیا زمانی برشا و بعد تر اینتر یک دفاع چپ کامرونی به اسم پیره وومه داشتند که شیوه این عجیب برای اوت انتخاب کرد. وومه  حتی یک متر هم دورخیز نمی کرد و فقط روی خط می ایستاد و با دادن حالت شلاقی به بدنش توپ را خیلی نرم می انداخت.

تقلب ممنوع
با توجه به میزان پرتاب های اوت بلند در لیگ برتر، باید همانند مسابقات پرتاب دیسک، وزنه، چکش و نیزه یک داور روی خط مسئولیت کنترل خطای بازیکنان را بر عهده بگیرد. بازیکنان ایرانی بخاطر هوش بالا یا عدم اطلاع دقیق از قانون، تخلفات زیادی زمان پرتاب اوت انجام می‌دهند در زمان پرتاب، هر دو پا باید با زمین در ارتباط باشند. تقریبا اکثر بازیکنان ایرانی به ویژه در سمتی از زمین که منطقه دورخیر بیشتری دارد و به کمک داور هم دورتر است تا می توانند این قانون را دور می زنند. پیشکسوت این امر یعنی علی علیزاده سعی می کرد با کشیدن یکی از پاها وانمود کند که در حال رعایت قانون است که خب نبود. مهدی امیر آبادی در استقلال اما بیشترین تخلف را داشت و جز معدود پدیده هایی بود که خطای اوتش را به کرات اعلام کردند. حتی در بازی تاریخی استقلال با صنعت نفت که فیروز کریمی حسابی از کوره در رفت، یکی از دلایل عصبی شدن او همین پرتاب های امیرآبادی و خطای بعد از آن بود.

پشتک
تیم شیرین فراز کرمانشاه فقط یک فصل در لیگ برتر بود اما در همان مدت استعدادهای جالبی رو کرد. از روح الله عطایی گرفته که فوتبال و فوتسال را به طرز واضحی اشتباه گرفته بود، ایوان دراگسویچ که می توانست کرنر را هم در چارچوب ارسال کند و البته پدیده‌ای به اسم حامد رضاپور. رضاپور هم اوت انداز بود، از نوع بلند. اما او این کار را با کمک پشتک زدن انجام می داد. جالب اینکه تقریبا همه اوت ها در زمین حریف را هم با همین شیوه می انداخت. یک بار در بازی با استقلال اهواز، محمد میثاقی گزارشگر وقت کرمانشاه که مشخص بود که از نمایش بیش از حد رضاپور اعصابش به هم ریخته، حسابی به او انتقاد کرد و همان هفته در نود نیز فردوسی پور جملاتی در وصف اوت انداز شیرین کار شیرین فراز گفت که او را وادار به اولین و آخرین مصاحبه عمرش کرد!

آل استار چلنج
پیش از آغاز مسابقه آل استار NBA یک سری مسابقه نمایشی در زمینه های مختلف برگزار می شود. وحید براتی بازیکن سایپا مهر کرج اگر رو به بسکتبال آورده شانس داشت که حتی به صورت افتخاری برای این مسابقه دعوت شود. سال 92 و در بازی استقلال با سایپا مهر در جام حذفی، محمد ربیعی سرمربی سایپا مهر اوت اندازی رو کرد که شیوه پرتابش فقط منحصر به خودش بود. او در منطقه دورخیز با حداکثر شدت توپ را به زمین می کوبید، به سمت مکان فرود می دوید و وقتی توپ را می گرفت با حداکثر شدت پرتاب می کرد. تقریبا معدود خطرات تیم دسته دومی در 120 دقیقه آن بازی نیز روی همین تاکتیک بود.

با سر وسط زمین
یکی دیگر از نوابغ پرتاب اوت در ایران روح الله عرب بازیکن وقت صنعت نفت آبادان بود. شیوه پرتاب عرب تقریبا کم یاب بود. این مهاجم تیزچنگ طبق معمول دورخیز را با حداکثر سرعت انجام می داد، روی خط اوت با جفت پا فرود می آمد، توپ را با حداکثر شدت می انداخت که خب تا اینجا کمتر خلاقیتی دیده می شود اما بعد از پرتاب برای فالوتوروی بهتر، عرب همانند اسکی بازان پرش روی زمین فرود می آمد. از معایب مهم این شیوه، بازی در زمین های سفت و کم چمن همانند یزد و شیراز بود که اگر عرب زیاد این کار را می کرد در دقایق پایانی گونه هایش با خاک یکسان می شد.


مهدی احمدی
  ۱  
آی اسپورت
2016-03-07 18:50:47
نظر دهید
۱ نظر
مرید نیلوقر کنگرانی
دوشنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۴، ۲۰:۴۳
من می خواستم از نیلوقر کنگرانی تشکر کنم که همکارشون این مقاله جالبو نوشتن
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر