فهرست
گزارش ویژه/ دنیای داربی ها ؛ نگاهی به تقابل رقبای سنتی در سراسر دنیا
گزارش ویژه/ دنیای داربی ها ؛ نگاهی به تقابل رقبای سنتی در سراسر دنیا

گزارش ویژه/ دنیای داربی ها ؛ نگاهی به تقابل رقبای سنتی در سراسر دنیا

آی اسپورت- دربی به لهجه امریکایی و داربی به لهجه انگلیسی به مانند بسیاری از موضوعات فوتبالی خاستگاهی بریتانیایی دارد که به تقابل دو فرهنگ ، دو مذهب ، دو قوم یا حتی دو سرزمین اطلاق می شود که در قالب یک رقابت ورزشی نمود می یابد . داربی ها از لحاظ محتوا شکلهای گوناگونی دارند. گاه مسایل مذهبی در این امر دخیل هستند مثل داربی شهر گلاسکو اسکاتلند که جزو مشهورترین های جهان در این زمینه است یا گاه مسایل تاریخی و قومی باعث به وجود آمدن آن می شود مانند ال کلاسیکوی اسپانیا . بعضی اوقات کری هایی که بین یک طبقه خاص از اجتماع به وقوع می پیوندد باعث حساسیت یک بازی می شود، مانند طبقه کارگران آلمان در منطقه رودخانه «روئر» و داربی مشهور بین بوروسیا دورتموند و شالکه صفر چهار که به داربی «رودخانه» هم شهرت دارد یا فاصله طبقاتی که بین مردم وجود دارد باعث تماشایی شدن یک بازی می شود مانند داربی شهر میلان که هواداران میلان از طبقه کارگر هستند و هواداران اینتر از طبقه اشراف به شمار می روند.






ریشه یابی کلمه دربی
هرچند در خصوص نحوه پیدایش ارتباط این کلمه با فوتبال ۳ تفسیر وجود دارد ولی همه کارشناسان به بازگشت ریشه این کلمه به شهر داربی ( شهری در انگلیس که با تیم دسته یکمی اش داربی کانتی شهرت دارد ) متفق القول هستند . تفسیر نخست به پیروزی ادوارد اسمیت استنلی دوک منطقه داربی در قرعه کشی انتخاب نام مسابقه اسب دوانی داربی استیک باز می گردد که هم اکنون جزو مشهورترین مسابقات سوارکاری است و جایزه ای معادل یک میلیون و ۲۵۰هزار پوند انگلیس دارد . عده ای دیگر معتقدند «داربی» از نام رقابتی که از قرن ۱۲ میلادی تاکنون همه ساله در بین دو روز مذهبی خاص مسیحیان در شهر کوچک «آشبورن» واقع در منطقه «داربی شایر» برگزار می شود، گرفته شده است. مسابقه ای که طی آن نیمی از مردم شهر به دو دسته تقسیم شده و در بین دو دروازه اصلی آشبورن، قرار گرفته و سعی می کنند توپی را که شبیه توپهای راگبی است، وارد دروازه تیم مقابل کنند . و سومین نظریه در خصوص این نامگذاری که به روح فوتبال نزدیکتر است می گوید خاستگاه داربی، شهر بندری لیورپول است. اورتون به عنوان اولین باشگاه فوتبالی این شهر در سال ۱۸۷۸ تأسیس می شود و برای مسابقات خود استادیوم «آنفیلد» را اجاره می کند. ۱۴ سال بعد یعنی در ۱۸۹۲ باشگاه لیورپول تاسیس می گردد و درست در همان هنگام، «جان هولدینگ» مالک ورزشگاه آنفیلد که تا آن هنگام، این استادیوم را به آبی های مرسی ساید (اورتون) به مبلغ ماهیانه ۱۰۰پوند اجاره داده بود، مبلغ اجاره نامه را بالا می برد (۲۵۰پوند) که چون اورتونی ها قدرت پرداخت این پول را نداشتند، مجبور به عوض کردن زمین اختصاصی خود می شوند و راه «گودیسون پارک» را درپیش می گیرند، تا از آن به بعد، سرخهای مرسی ساید (لیورپول) در آنفیلد بازی کنند. این مسأله باعث می شود تا هواداران اورتون به دلیل بنیه مالی بهتر لیورپول، از این تیم کینه به دل بگیرند .نکته اصلی این ماجرا در این قضیه نهفته است که ۲ ورزشگاه «گودیسون پارک» و «آنفیلد» در دو طرف «استنلی پارک» واقع شده اند، پارکی که به یاد «ادوارد اسمیت استنلی» دوازدهمین دوک داربی نامگذاری شده است و به خاطر همین مسأله، دیدارهای این دو تیم به «داربی» شهرت یافته است .





بوسه اسکاتلندی
معروفترین و در عین حال متفاوت ترین دربی دنیا در شهر گلاسکو اسکاتلند برگزار می شود . دربی گلاسکو میان رنجرز و سلتیک که پربیننده‌ترین برنامه تلویزیونی اسکاتلند است با گذشت سالها از برگزاریش همچنان تحت تاثیر نزاع مذهبی میان پروتستان‌ها و کاتولیک‌های اسکاتلندی قرار دارد. رنجرز با نگرشی برگرفته از روحیه مذهبی پروستانیسم مردم اسکاتلند یکی از قوانین اولیه باشگاه خود را ممنوعیت عضویت بازیکن کاتولیک در این تیم قرار داد ولی با ورود مهاجران کاتولیک به این سرزمین و تاسیس سلتیک این دو باشگاه عملا و علنا رودرروی هم ایستادند ! حتی در جریان جنگ جهانی دوم احساسات میهن پرستانه هم اجازه نداد تا طرفداران رنجرز و گلاسکو از خجالت هم در نیایند. دو اقدام به قتل، دو حمله با ساطور، یک حمله با تبر، ۹ چاقوکشی و ۳۵ کتک کاری جمعی تنها نمونه‌هایی از اتفاقاتی است که در طول تاریخ دربی گلاسکو رخ داده است. همچنین ضربات هولناک با سر به صورت هواداران تیم مقابل میان رنجرزها و سلتیکی‌ها رایج است. ضرباتی که به "بوسه اسکاتلندی" شهرت دارد. سلتیکی‌های کاتولیک با عکس پاپ و شعارهای آنچنانی در مورد ملکه انگلستان اعصاب رنجرزها را به هم میریزند و در مقابل رنجرزی های پروتستان هم بی‌اصالتی حریف را به رخ می‌کشند. و اگر ترس از خرابی چمن ورزشگاه آیبراکس زمین اختصاصی رنجرز نبود هنوز هم خاکستر اجساد هواداران مرحوم این تیم در فضای ورزشگاه پخش می‌شد.





تیفوسی ها وارد می شوند
در ایتالیا دربی‌های بزرگی وجود دارد اما هیچکدام به اندازه دربی شهر رم میان لاتزیو و آ اس رم زیر سایه تنفر انجام نمی‌شود. گرگ‌های رمی سالیان سال است که نماینده طبقات کارگر و فرودست شناخته می‌شوند و لاتزیو نماینده طبقه متوسط رو به بالای ایتالیا، ضمن آنکه هواداران بیانکوچلستی همواره انگ فاشیست بودن را همراه دارند. حمایت موسولینی دیکتاتور ایتالیا در جنگ جهانی دوم به اضافه شعارهای نژادپرستانه گاه و بیگاه طرفداران لاتزیو و اینکه این تیم تا سال ۲۰۰۱ که فابیو لیورانی را جذب کرد بازیکن سیاه پوست نداشته از جمله مستندات رمی‌ها برای این ادعاست. بی‌تردید بسیاری هنوز بازی ۵ می ۲۰۰۲ و رقابت هفته پایانی بر سر قهرمانی کالچو را به یاد دارند. مسابقه ای که هواداران لاتزیو با تمام وجود اینتر از شهر میلان را تشویق کردند و از بازیکنان خود خواستند تا بازی را به حریف واگذار کنند تا رم قهرمان نشود.
دربی ایتالیانو نامی است که بر دیدارهای یوونتوس و اینتر گذاشته شده و اهمیت دیدار میان بینانکونری‌ها و نرآتزوری‌ها را نشان می‌دهد و دلیلی است بر آنکه دربی می‌تواند فراتر از دیدار دو تیم همشهری باشد. البته دربی میلان میان آث میلان و اینتر خودش فلسفه دیگری دارد. باشگاه میلان در سال ۱۸۹۹ تاسیس شد اما در ۱۹۰۸ اختلاف در این تیم سبب جدایی برخی بازیکنان از جمله بیشتر نفرات خارجی این تیم و زمینه ساز تاسیس باشگاه اینترناسیوناله شد. در میلان هم اینتر به اقشار بالادستی جامعه تمایل پیدا کرد و قشر متوسط رو به پایین طرفداران میلان بودند. البته حمایت ثروتمندان از اینتر سبب شد تا میلانی‌ها هم به مرور زمان خود را به نهادهای قدرت پیوند دهند.خاطره انگیزترین رویارویی‌های آتزوری و نرآتزوری مربوط به دهه ۹۰ میلادی و  دوران نسل طلایی هلندی‌های میلان شامل فان باستن، گولیت، رایکارد و کومن در مقابل نخبگان فوتبال آلمانی یعنی ماتئوس، برمه و کلینزمن در اینتر باز می‌گردد. حتی دو تیم برای نشان دادن اختلاف نظرشان به یک ورزشگاه دو نام متفاوت دادند، ورزشگاهی که برای میلانی‌ها، سن سیرو و برای اینتری‌ها، جوزپه مه‌آتزا است.دربی تورین با وجود برخی هواداران متعصب تورینی که حتی تورینو را اصیل‌تر از یوونتوس می‌دانند و دربی سیسیل بین پالرمو و کاتانیا با معادلات خاص این جزیره از جمله دیدارهایی است که با وجود شهرت کمتر، حساسیت ویژه‌ای دارند. هم رده با هولیگان‌های خرابکار در فوتبال انگلستان، در فوتبال ایتالیا نیز اولتراها با استعداد آتش افروزی و استفاده از وسایل دودزا دربی‌های ایتالیایی را تهدید می‌کنند.




سوپرکلاسیکو
دربی بوئینس آیرس پایتخت آرژانتین میان بوکاجونیروز و ریورپلاته حساس‌ترین رویداد در مسابقات فوتبال این کشور است. طرفداران بوکا با اندکی اختلاف از طرفداران پلاته بیشتر هستند. در سال ۲۰۱۲ ریورپلاته در دسته پایین‌تر بود و سوپرکلاسیکو به فراموشی سپرده شد اما در سال ۲۰۱۳ با بازگشت پلاته این دربی هم از سر گرفته می‌شود. طرفدران ریورپلاته چندی پیش برای آنکه گینسی شوند پرچمی ۸ کیلومتری را با حضور ۸۰ هزار هوادار در خیابان‌های بوئینس آیرس به حرکت درآوردند.





ال کلاسیکو
مادریدی‌ها به آن ال کلاسیکو و کاتالان‌ها ال‌کلاسیک می‌گویند و البته با نام ال دربی اسپانول، ال دربی و ال سوپرکلاسیکو هم شناخته می‌شود. دیدار رئال مادرید و بارسلونا پر بیننده‌ترین رویداد فوتبالی جهان است که در اسپانیا فراتر از یک جدال فوتبالی شناخته می‌شود اما ریشه اختلاف میان اهالی کاتالونیا و کاستیا به اعماق تاریخ اسپانیا باز می‌گردد و از دوره قرون وسطی تا زمان جنگ داخلی اسپانیا به نوبت اهالی این دو ایالت یکدیگر را به خیانت متهم می‌کنند. در دوران حکومت اسلامی بر اسپانیا اهالی برشلونه یا بارسلون بیش از مادریدی‌ها مورد توجه بودند. کاتالان‌ها در سال ۱۹۳۱ به سقوط سلطنت و تشکیل جمهوری در اسپانیا کمک کردند اما حاصل این جمهوری کودتای ژنرال فرانکو بود و کاتالان‌ها تمامی ستم‌های بعدی فرانکو بر مردم بارسلون را به پای مادریدی‌ها نوشته‌اند و حتی بازیکنان مبارز و دست چپی اسپانیایی برای مبارزه با دیکتاتور اسپانیا به تیم بارسلونا ملحق می‌شدند. باشگاهی که همچنان نماد حکومت پادشاهی در اسپانیاست. در دهه ۱۹۵۰ میلادی هم رقابت دو باشگاه بر سر دی استفانو بازیکنی که بعدها اسطوره مادریدی‌ها شد، بر دشمنی فوتبالی دو باشگاه اضافه کرد. برای همین است که رفتن بازیکن به خصوص از کاتالونیا به کاستیا گناهی نابخشودنی به حساب می‌آید. اکنون ایالت کاتالونیا اقتصاد خود را برتر از اسپانیا بحران‌زده می‌داند و موفقیت فوتبالی لاماسیا آنقدر تاثیرگذار بوده است که آنها به دنبال جدایی سیاسی از کشور اسپانیا و یا پیوستن به فرانسه هستند، اتفاقی که شاید حیات بزرگترین و پر بیننده‌ترین دربی فوتبالی را پایان بخشد.دربی مادرید میان رئال و اتلتیکو، دربی کاتالونیا میان بارسلونا و اسپانیول و دربی اوسکال میان اتلتیک بیلبائو و رئال سوسیداد دیدار همشهری‌ها و هم ایالتی‌هایی است که در فوتبال اسپانیا ارزش و اعتبار خود را دارد.



 


دربی در مهد فوتبال
بی تردید انگلستان به عنوان مهد معرفی دربی فوتبال، دربی جذاب هم کم ندارد. دربی شمال لندن میان آرسنال و تاتنهام بدون توجه به جایگاه یا موقعیت دو تیم در جدول همواره برای هواداران آنها حساس بوده است. باشگاه فوتبال آرسنال با نام باشگاه دیال اسکوئر در سال ۱۸۸۶ توسط کارگران کارخانه اسلحه‌سازی سلطنتی در منطقه وول‌ویچ در جنوب شرقی لندن شروع به کار کرد و در مدت کوتاهی پس از آن به آرسنال سلطنتی تغییر نام داد. باشگاه تاتنهام هاتسپر که با نام اسپرز شناخته می‌شود هم در سال ۱۸۸۲ تشکیل شد. دربی منچستریونایتد و منچسترسیتی هم در سایه رشد سال‌های اخیر سیتی مدتی است که مهیج‌تر از گذشته شده است. هر چند که در دهه ۱۹۹۰ میلادی دیدارهای منچستریونایتد و بلکبرن حکم دربی جزیره را داشت. تمامی دربی‌های انگلیسی تحت تاثیر خطر حضور هولیگان‌ها برگزار می‌شود.



 


دربی فراعنه
دیدار دو تیم بزرگ شهر قاهره یعنی الاهلی و الزمالک یکی از جنجالی‌ترین دربی‌ها نه تنها در مصر بلکه در قاره آفریقاست. باشگاه الاهلی در سال ۱۹۰۷ تاسیس شد و از جمله نخستین مراکزی بود که جریان مبارزه با استعمار انگلستان در آن شکل گرفت و حتی پیراهن سرخ این باشگاه نماد پرچم استقلال طلبان مصری در مبارزه با استعمار است. در مقابل باشگاه الزمالک که در سال ۱۹۱۱ تاسیس شده، از ابتدا تحت کنترل حکومت بریتانیایی و نفوذ نظامیان و اشراف بود. حتی با تشکیل پادشاهی دست نشانده ملک فاروق این باشگاه به نام او تغییر پیدا کرد. به همین دلیل تا زمان انقلاب مردم مصر در سال ۲۰۱۱ الزمالک مورد نفرت آزادیخواهان بود . در کنار باشگاه پرطرفدار الاهلی، الزمالک هم دیگر تیم پر هوادار قاهره بوده و همین تضادهای سیاسی همواره دربی‌های این دو تیم را پرحاشیه و همراه با درگیری کرده است. تنها در زمان انقلاب مردم مصر بود که هواداران الزمالک که لقب چماقداران مبارک را گرفته بودند به انقلابیون پیوستند و اولتراهای فوتبالی دو رقیب، این بار در نقش حامیان انقلاب متحد شدند. هرچند که در میدان فوتبال همچنان الزمالک و الاهلی دربی داغ مصر را برگزار می‌کنند.



 


تنگه بسفر
تماشاگران ترک با کسی شوخی ندارند این را هواداران انگلیسی به خصوص لیدزی‌ها که یک هواداراشان توسط طرفداران گالا کشته شد، به خوبی می‌دانند. قدرت فوتبال ترکیه با حضور بشیکتاش، فنرباغچه و گالاتاسرای در استانبول محصور شده اما تنها در روز بازی فنرباغچه و گالاتاسرای است که استانبول پرالتهاب‌ترین روز خود را می‌گذارند. با آنکه آتاتورک خود طرفدار فنرباغچه بوده اما گالاتاسرای نماینده ترکیه مدرن و  بخش اروپایی استانبول است و بخش آسیایی این شهر در سمت شرقی تنگه بسفر، طرفداران تمام عیار فنرباغچه هستند. با وجود موفقیت‌های بیشتری گالا در فوتبال اروپا اما فنرباغچه از نظر تعداد طرفدار اکثریت بیشتری در ترکیه دارد.


 
نبرد ملل
گاه رقابت دربی از سطح باشگاهی هم فراتر رفته و به تقابل کشورهای مختلف اطلاق می شود . رقابتی که غالبا بازخورد تقابلی سیاسی مانند جنگ بین دو کشور است . رقابت آرژانتین و انگلیس در جام جهانی ۱۹۸۶ و درخشش مارادونا و اطلاق دست خدا به گل خطای او نمونه ای از انتقام جویی رسانه های آرژانتینی برای جبران سرافکندگی شکست جنگ مالویناس است . رقابت انگلیس و آلمان یا هلند با آلمان با وجود گذشت سالها از جنگ جهانی دوم هنوز بوی کینه و نفرت دارد . در آسیا چین و ژاپن ، ایران و عراق یا کره جنوبی و شمالی هنوز با غضب و خشم در زمین فوتبال برابر هم می ایستند . رقابت السالوادور و هندوراس هنوز هم مردم این دو کشور را به یاد جنگ فوتبال می اندازد . نبردی که تنها به دلیل حذف هندوراس از مقدماتی جام جهانی ۱۹۷۰ به راه افتاد ! در اروپا کرواسی و صربستان هنوز خاطره تلخ جنگهای دهه ۹۰ بالکان را از خاطر نبرده اند . اسلواک ها هنوز با کینه سالها استعمار توسط چکی ها برابرشان می ایستند و اسکاتلندی ها با رنگ و بوی جدایی طلبی برابر انگلیس صف آرایی می کنند.

 




دیگر دربی ها
در جنوب آلمان دربی مونیخی بایرن و مونیخ ۱۸۶۰ همواره مورد توجه است اما دیدار بایرن مونیخ و نورنبرگ هم به عنوان دربی باواریا ویژگی خاص خود را دارد. مونیخی‌ها در مجموع خود را تافته جدا بافته فوتبال آلمان می‌دانند. با این حال دربی چالش برانگیز آلمانی‌ها دربی روهر میان شالکه و دورتموند است. ریشه کینه و اختلاف به زمانی بازمی‌گردد که دورتموند نماینده مردم ناراضی منطقه روهر و شالکه تیم وابسته به امپراتوری پروس به حساب می‌آمدند و هنوز در سال  ۲۰۱۳ اختلافات به جا مانده در طول تاریخ دربی‌های این دو همشهری را ملتهب می‌کند.
در پرتغال تیم پورتو، نماد شهر شمالی پورتو است و بنفیکا، تیم بزرگی از لیسبون. این دو باشگاه نه تنها در عرصه فوتبال، بلکه در رشته‌های بسکتبال و هاکی هم با یکدیگر رقابت‌های حساسی برگزار می‌کنند. این دیدار را جنگ بین شمالی‌ها و جنوبی‌های پرتغال قلمداد می‌کنند. در سال‌های اخیر اسپورتینگ لیسبون هم وارد این رقابت شده است.دربی کلاسیکو دوس میلوئس بین دو تیم مطرح شهر ریودوژانیرو، یعنی واسکو دو گاما و فلامینگو در ورزشگاه ۱۸۰ هزار نفری ماکارنا مطرح‌ترین دربی فوتبال برزیل و مادر دربی‌ها بین پاناتینایکوس و المپیاکوس مهمترین دربی فوتبال یونان هستند که در زمره دربی‌های بزرگ جهان قرار دارند.و سرانجام یکی از مطرح ترین دربی‌های جهان و مهمترین دربی آسیا که در سالهای اخیر توسط فرهنگستان زبان و ادب پارسی و بدون توجه به فراشهری بودن رقابت دربی به نام نامانوس شهرآورد نام گرفته است میان استقلال و پرسپولیس برگزار می شود که هواداران میلیونی این دو تیم بلا استثنا به انتظار هشتاد و دومین نمایشش در روز جمعه نشسته اند .


 
  ۱  
آی اسپورت
2016-04-12 20:59:46
نظر دهید
۱ نظر
-
سه شنبه ۲۴ فروردين ۱۳۹۵، ۲۱:۰۶
استقلال با اختلاف دو گل برنده میشه
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر