فهرست
یادداشت روز: آیا پایان « تیکی تاکا » فرا رسیده است؟
یادداشت روز: آیا پایان « تیکی تاکا » فرا رسیده است؟

یادداشت روز: آیا پایان « تیکی تاکا » فرا رسیده است؟

آی اسپورت - مردم فوتبال بایرن مونیخ را دوست ندارند. آن ها از پاس های متوالی و گردش پیاپی توپ در پشت محوطه ی جریمه ی حریف خسته شده اند. از طرفی آن ها فوتبال چلسی را نیز نمی پسندند. دفاع مطلق و جمع شدن در زمین خودی با تعداد نفرات زیاد هم برای آن ها ملال آور شده است. ما در عصر «افراط تاکتیکی» به سر می بریم و این برای طرفداران فوتبال به هیچ عنوان قابل قبول نیست.

"توتال فوتبال" معروف هلندی در دهه ی 70 آغاز گر فلسفه ای شد که امروزه تیکی تاکا بسیار نزدیک به آن توصیف می شود. توتال فوتبال ریشه در فرهنگ مردم هلند داشت، علی الخصوص معماری.

معماران هلندی تاکید زیادی بر خلاقیت فردی در طراحی داشتند اما در عین حال معتقد بودند که طراحی آن ها باید همگون با محیط زیست اطراف باشد. توتال فوتبال نیز در واقع همین فلسفه را دنبال می کرد. توتال فوتبال بسیار انعطاف پذیر بود؛ مدافعان می توانستند حمله کنند و مهاجمان نیز در دفاع شرکت می کردند.


تیکی تاکا در پیروی از توتال فوتبال به وجود آمد اما با شرایطی خاص. مالکیت توپ در این سبک حرف اول و آخر را می زند، همه چیز به کیفیت و سطح پاسکاری بازیکنان بستگی دارد. مهاجم نوک کلاسیک در این سبک تبدیل به "9 کاذب" شده است که همین امر نیز در راستای مالکیت توپ بیشتر و گردش بهتر توپ است.

فوتبال اما رفته رفته پاد زهر تیکی تاکا را کشف کرد.زمانی که چلسی در سال 2009 در آستانه ی شکست بارسلونا قرار گرفت همه فهمیدند که با یک بازی فیزیکی و درگیرانه می توان مقابل تیکی تاکا قد علم کرد. پیروزی ژوزه مورینیو همراه با اینتر، خیلی واضح سناریویی را نوشت که دیگر تیم ها می توانستند برای شکست تیکی تاکا آن را سر لوحه ی خود قرار دهند.

ژوزه مورینیو مقابل اتلتیکو مادرید در ویسنته کالدرون و لیورپول در آنفیلد نیز همین استراتژی را به کار برد و موفق شد. کارلو آنجلوتی رفت و برگشت مقابل گواردیولا عقب نشست و در انتظار ضد حملات بود.




چلسی مورینیو این فصل در برابر تیم هایی همچون آرسنال و لیورپول موفق ظاهر شد اما مقابل تیم هایی که استراتژی مشابه آن ها را انتخاب می کردند دچار مشکلات اساسی شد.  شکست 1-0 این تیم مقابل ساندرلند در ماه دسامبر، نمونه ی بارز همین مسئله است. چلسی در برابر تیم هایی مشابه خودش بسیار آسیب پذیر نشان داده است.



گواردیولا فلسفه ی خودش را دارد، مورینیو نیز سبک خودش را می پسندد. یکی عاشق به گردش در آوردن توپ است و دیگری هیچ علاقه ی به در اختیار داشتن طولانی توپ ندارد. به همین علت است که اعداد نجومی 80 در صد مالکیت توپ برای تیم های گواردیولا ثبت می شود.

گواردیولا در دوران مربی گری اش 4 بار قهرمان لیگ شده است. 2 بار قهرمانی جام حذفی را در کارنامه دارد و در آستانه ی کسب سومین عنوان نیز قرار دارد. 2 بار فانح لیگ قهرمانان و 3 بار نیز فاتح جام باشگاه های جهان شده است. چنین افتخاراتی کم نظیر است اما در هر صورت شکست فصل گذشته ی بارسا مقابل بایرن و شکست بایرن در فصج جاری مقابل رئال، ماهیت فلسفه ی او را زیر سوال برده است. امروز دیگر دنیا به تیکی تاکا به چشم یک سوء تفاهم نگاه می کند.

تیکی تاکا در بارسلونا به علت شرایط خاص بازیکنان این تیم به خوبی جواب داده بود. تیکی تاکا ابزاری منحصر به فرد می خواهد که گواردیولا در بارسا تمام و کمال آن ها را در اختیار داشت.

بارسا فصل گذشته بیشترین درصد مالکیت توپ را در 5 لیگ برتر اروپا و همچنین لیگ قهرمانان در اختیار داشت. در دیدار نیمه نهایی یوپ هاینکس به خوبی این مساله را می دانست، او می دانست که بارسلونا تیم بهتری برای به گردش در آوردن توپ است به همین علت تصمیم گرفت تا سیستمی «واکنشی» را در پیش گیرد و بسیار هم موفق بود. این دقیقا همان مساله ای بود که رئال مادرید این فصل در برابر بایرن گواردیولا انجام داد.




با این حال هیچ کدام از دلایل گفته شده نمی تواند به طور مطلق پایان عصر تیکی تاکا را اعلام کند. تیم ها همچنان می توانند با در اختیار داشتن توپ، بازی را در کنترل خود داشته باشند و از آن به خوبی استفاده کنند اما مورد هایی همچون اینتر 2010، چلسی 2012 و همچنین رئال 2012 به خوبی نشان داد که پادزهر تیکی تاکا رسما روانه ی بازار شده است. بسیار بعید خواهد بود که پپ گواردیولا با این سبک بتواند مشابه آنچه در بارسلونا انجام داد را در تیم دیگری تکرار کند؛ همان طور که توتال فوتبال هلندی بعد از اواسط دهه 1970 دیگر نتوانست موفقیت های قبل را تکرار کند. آن شیوه، یک شیوه خاص بازی، با گروهی ویژه از بازیکنان و در یک برهه خاصی از زمان و حاصل مجموعه ای از اتفاقات بود.

اینکه تیمی بتوانند بار دیگر تیکی تاکا را در سطح بارسای 2008 تا 2012 به اجرا بگذارد و موفقیت هایی مانند آن به دست بیاورد، بحث دیگری است اما این تاکتیک به هر حال تاثیر عمیقش را بر فوتبال مدرن گذاشته است.

جاناتان ویلسون-گاردین

ترجمه: شهاب شهابی

     
آی اسپورت
2014-05-06 11:53:37
نظر دهید
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر