فهرست
میراث فرگوسن
میراث فرگوسن

میراث فرگوسن

آی اسپورت- «سه باخت طی یک هفته! نه؛ این کار از لویی فن‌خال هم بر نمی‌آمد.» این گفته طنزآمیز «گری لینه‌کر» کاپیتان اسبق تیم ملی انگلستان و تحلیل‌گر کنونی تلویزیونی، پیکانی است که نوک تیز و گزنده آن به طرف مورینیو نشانه می‌رود. ژوزه به دنبال باخت در خانه و در داربی مقابل سیتی، در لیگ اروپا به فاینورد و در لیگ برتر به تیم متوسط واتفورد؛ در باخت‌های متوالی هت‌تریک می‌کند. در حالی‌که سیتی در راه تبدیل شدن به تیم اول شهر منچستر با هدایت گواردیولا با ۸ پیروزی پیاپی که حاصل ۵ برد در لیگ برتر و ۳ پیروزی در مرحله پلی‌آف لیگ قهرمانان و شکست تیم آلمانی مونشن گلادباخ در نخستین روز این لیگ، فاصله خود را با پرافتخارترین تیم بریتانیا زیاد می‌کند، تئاتر رویاها در چهارمین فصل خداحافظی سر الکس به تدریج به تئاتر کابوس‌ها تبدیل می‌شود. واقعا چه بر سر میراث فرگوسن آمده است؟

زمانی که یونایتد در پایان فصل ۲۰۱۳ ـ ۲۰۱۲ به قهرمانی رسید،فرگوسن که فصل پیش قهرمانی را تتها به خاطر تفاضل گل به هم‌شهری خود که در آن زمان روبرتو مانچینی را به عنوان سرمربی روی نیمکت خود داشت واگذار کرده بود، به سرعت سیتی‌ها را پس زد و مجددا با قهرمانی در این فصل در تارک فوتبال جزیره قرار گرفت و فرصت بیشتری را به همشهری ثروتمند و بلندپرواز خود نداد و به دنبال آن کناره‌گیری‌اش از جهان فوتبال در قامت یک مربی علاقه‌مندان به فوتبال را در حیرت فرو برد و این روزهای تاریک بازی‌های ابتدای فصل منچستریونایتد علاقه‌مندان به این تیم را با یک سؤال بزرگ روبرو کرده است: آیا با پایان عصر فرگوسن، یونایتد به لیورپول می‌پیوندد که نزدیک به دو دهه است رنگ قهرمانی را ندیده و همراه با آرسنال که سال‌هاست روی سکوی اول قرار نگرفته است، مثلث ناکام‌ها را تشکیل می‌دهند و موفقیت‌های آنها را باید در گذشته‌ها جسنجو کرد؟ مورینیو که با زبانی زهرآلود در تقابل با ونگر او را متخصص شکست خوانده بود، حالا فرصتی به رقبا داده که به جبران روزهای اوج او، درس تاریخ را به وی یادآور شوند و او را آماج طعنه‌ها قرار دهند.

بعد از اظهارنظر لینه‌کر، گواردیولا با گفتن این جمله که سخت‌ترین حریف آنان در پنج هفته گذشته از لیگ، بورنموث بوده است به تحقیر مورینیو و تیمش می‌پردازد. این درست که هفته‌های اولیه لیگ است و یک ماراتن فرساینده پیش رو، اما باختن به تیم‌های متوسط تئوری کارلو آنجلوتی را یک‌بار دیگر به اثبات می‌رساند که شکست در مقابل چنین تیم‌هایی، همه حریفان ضعیف را به این باور می‌رساند که می‌توانند تیم‌های درجه اول را شکست دهند. این باورپذیری و پذیرش آن از سوی تیم‌های این چنینی خطر بزرگی است که تیم‌های مدعی را تهدید می‌کند. این نظریه زمانی ابراز شد که آنجلوتی در دومین فصل حضورش در چلسی با سرنوشت کنونی یونایتد مواجه شد. مورینیو برای نجات یونایتد و حفظ حیثیت شغلی خود، راه دشواری را در پیش دارد.

آنها در ابتدای فصل با تکیه بر یک اصل فوتبالی که مهم‌ترین اصل یک تیم، ستون فقرات آن تیم است ـ متشکل از یک دروازه‌بان، یک مدافع دو منظوره که هم می‌تواند فضاگیر باشد و هم حریف‌گیر(سویی پر، استاپر) یک هافبک طراح و یک مهاجم گلزن ـ چهار خرید بزرگ و گران‌قیمت را انجام دادند. با حضور دیوید دخه‌آ، آنها از گزینه دروازه‌بان عبور کردند. اریک بیلی در دفاع، پل پوگبا و میختاریان در خط میانی و زلاتان در نوک حمله را به اوالترافورد آوردند. اما نتایج ناامیدکننده است. مقایسه حضور چندماهه مورینیو در یونایتد با رهبری ۲۷ ساله فرگوسن در این تیم ظالمانه و به دور از منطق است. طعنه‌آمیز آنکه سر الکس در همین باشگاه و در نزدیکی مورینیو قرار دارد. یک‌بار در زمان فرگوسن و افول این تیم مطلبی با استفاده از عنوان یکی از کتاب‌های ماکز یعنی «پاییز پدرسالار» نوشتند و اشاره کردند به اینکه آیا خزان فوتبالی این مرد بزرگ در راه است؟ خوشبختانه چنین اتفاقی رخ نداد و پیرمرد دوست‌داشتنی جهان فوتبال، با افتخار به دوران حرفه‌ای خود پایان داد. راستی او چگونه مسیر افتخار را طی کرد و میراثش برای فوتبال دنیا چه بود و چه هست؟ می‌توانیم بدون واسطه و مستقیم با مطالعه دو کتاب او که خود به تحریر درآورده است به بخش‌های جذابی از زندگی‌نامه او و دوران طولانی حضورش در یونایتد که در پرتو یک روحیه بالا و مقاومتی حیرت‌انگیز با ذهنیتی شفاف بدست آمد، پی ببریم.

کتاب‌های فروانی در مورد او نوشته شده، اما دو کتاب مورد اشاره یعنی «زندگی من » و «رهبری» می‌توانند از میراث او رمزگشایی کنند. سرالکس متولد شهر گووان در اسکاتلند و در یک خانواده کارگری است. پدر او کارگر کارخانه کشتی‌سازی بود که در ازای ۷ روز کار حتی در ایام تعطیل، تنها ۷/۵ پوند دستمزد می‌گرفت. او با رنج آشنا شد و به  شکلی زندگ او را به جنگی نابرابر فراخواند و او این جنگ را آموخت و با آن بزرگ شد و زندگی کرد و با نزدیک به سه دهه حضور روی نیمکت یونایتد، در کسب افتخارات، سرانجام توانست رقیب دیرینه خود لیورپول را به عقب رانده، خود بهترین مربی تاریخ جزیره و تیمش بهترین تیم انگلستان شود. میراث او، ویترین افتخاراتش نیست که آنها به تاریخ می‌پیوندند و در موزه یونایتد به معرض نمایش درخواهند آمد. به نظر من آنچه که ماترک اوست و در این نوشته با عنوان «میراث» از آن یاد شد، اندیشه‌های اوست که همچون دایره‌المعارفی می‌تواند مرجعی باشد برای هزاران مربی جوانی که سودای بزرگی در سر دارند.

دیوید مویس، رایان گیگز، لوییس فن‌خال، در غیبت او بر روی نیمکت، نتوانستند راهش را ادامه دهند و مورینیو که خود مربی بزرگی است و در سیاهه ۱۰ مربی برتر جهان جای دارد، خوب می‌داند که همه نام‌ها تحت‌الشعاع یک نام است. مردی روی نیمکت نشسته بود که به اعتبارش بود و این خود چالش بزرگ مورینیو است.

زمانی که هواپیمای حامل تیم منچستر یونایتد در سال ۱۹۵۷ در بازگشت از بلگراد در حومه مونیخ سقوط کرد و تعداد زیادی از بازیکنان و همراهان تیم کشته شدند، یونایتد با گذر از این فاجعه به حیات خود ادامه داد. اما تجدید حیات این تیم از ۶ نوامبر ۱۹۸۶ آغاز شد که تاریخ ورود سرالکس به این تیم است. عنوان برازنده «مردی برای تمام فصول» در خور اوست که این عنوان برگرفته از فیلم فراموش‌نشدنی فرد زینمن است که در آن به زندگی «سرتامس مور» صدراعظم انگلستان می‌پردازد. زندگی پر از تلاطمی که تن دادن به آن از یک‌سو و پایبندی به اصول از سوی دیگر در برابر هم قرار می‌گیرد و جنگی درونی را شکل می‌دهد. طبیعی است که مردان بزرگ شناسنامه‌شان صفحه آخر ندارد، مرگی در آن ثبت می‌شود که جنبه فیزیکی دارد. اما اندیشه های آنان ماندگارند و در تورق تاریخ بارها و بارها بازخوانی می‌شوند.

اسکاتلندی‌ها که به خست معروف هستند. این‌بار با سخاوت و گشاده‌دستی نادری که کمتر از آنها دیده شده دنیای فوتبال را با سرالکس نزدیک به سه دهه به ضیافتی همه‌جانیه دعوت کردند. او شماره هفت را به یک عدد اسطوره‌ای تبدیل کرد. کافی است به مردانی که پیراهن شماره هفت منچستریونایتد را به تن کرده‌اند بنگرید. برایان رابسون، جرج بس،اریک کانتونا،دیوید بکهام، کریس رونالدو، دنیس لاو و … نکته دیگر اینکه پل پوگبای فوق‌العاده گران، هرگز قابل مقایسه با روی کین نیست. همان شماره ۶ دردسرآفرین و شرور و دوست‌داشتنی.

آنچه را که فرگوسن برای مربیان و دانش‌پژوهان فوتبال به یادگار گذاشته،کار آنها را آسان کرده و در مقابل میراثش، کار را برای جانشینانش بسیار سخت کرده است.

۱۹۵۷، سال سقوط هواپیمای یونایتد، تنها ۱۲ سال داشتم، آن حادثه عشقی را در وجودم شعله‌ور ساخت که ۶۰ سال است در جای خود باقی است. امیدوارم یونایتد به روزهای خوبش بازگردد. این تیم خاطره‌انگیز برای ما گذشته‌بازها ترجمانی از زندگی است.

۱۲ ۲  
آی اسپورت
2016-09-29 14:23:00
نظر دهید
۲ نظر
سهیل یونایتد
پنجشنبه ۸ مهر ۱۳۹۵، ۱۵:۳۰
مرسی استاد حاج رضایی عالی بود
۱
آرمین آ
جمعه ۹ مهر ۱۳۹۵، ۰۰:۵۷
استاد حاج رضایی خودشون منچستری هستن.
روی کین شمارش 16 نبود ؟!
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر