فهرست

یادداشت ویژه: درستایش هلند و فان خال ؛ آوانگارد 2014

۱-جام بیستم مربیان برجسته ایی داشت . از پکرمن گرفته با انتقال های ماهرانه  ناگهانی و بازی ترکیبی اش در جلو تا سامپاولی با پرسینگ فشرده در همه جای زمین تا پینتو با نگرش به  برساخته های آفساید گیری مدرن و استفاده های موثراز کریدورهای کناری . دفاع کاستاریکا با حضور ذهنی بالا در زمان ضربه آخر هلندی ها بجای عقب رفتن و پوشش بسرعت بجلو فرار میکرد.۱۲ بار آنها را در آفساید انداخت و رکورد جام را شکست. در کنار اینها یک آدم خاص دیگری هم  وجود داشت .لویس فن خال نه فقط مربی که معلم فوتبال در ۶۳ سالگی با یک ذهن بشدت جوان مانده اثری را خلق می کند که بشدت متفکرانه و رئالیستی و فرزند زمانه خویش است . هلند ۲۰۱۴ یک اثر آوانگارد ، فکر شده و برنامه ریزی شده است فن خال در این سن و سال با هلند ۲۰۱۴ همچنان در حال خلق کردن است شاید هنوز شاهکارش در راه باشد به امید هفتاد سالگی استاد.  هلندی ها پیش از جام می گفتند این تیم فن خال بجایی نمی رسد حالا می گویند تیم آقای فن خال . فن خال و تیمش آنها را وادار به احترام کرده . در بازی آرژانتین هر نتیجه ایی حاصل شود جایش بالای مجلس است آقای فن خال .




\"http://up.rossoneri.ir/privete/uploads/570680adbb2.jpg\"


 

۲-فن خال در هلند ۲۰۱۴ تمام تصورات ذهنی شما را راجع به خودش و پیشینه هلند می شکند . فن خال نقض فن خال می شود. از همه ثابت های ذهنی اش عدول می کند و تیمش را بر پایه کیفیت و توانایی بازیکنانش معماری می کند. هلند ۲۰۱۴ همان قدر که به سنت فوتبال هلند نزدیک ،  از آن دور است . همانقدر که در حمله متبحر است در عکس العمل استاد است . همانقدر که در عمق خوب است  در کناره ها ایضا. با سه دفاع غیر متعارف شروع می کند و با سنت دو بال هلندی تمام می پذیرد . با شجاعت در دفاع آغاز می شود به توانایی و دانایی در میانه زمین می رسد و با هنر در حمله  پایان می گیرد . وقتی انگ تیم ضد حمله ای می خورد در بازی کاستاریکا توپ را متملک می شود.چنان چرخشی از توپ می گیرد و چشم نواز بازی می کند که آبروی از دست رفته توپ را دوباره می خرد.وقتی درهای کاستاریکا را بسته می بیند به سنت توتال فوتبال توپ را عقب آورده و بازی سازی از دفاع را شروع می کند . در سنت فوتبال هلند زیرتوپ زدن،  توهین به توپ و فوتبال است سنتی که به تیکی تاکای بارسا هم سرایت کرده بود.بگذارید این جمله کلیشه ایی را تکرار کنیم . هلند فوتبال بازی می کند. نارنجی ها عشق در نگاه اول نبودند.از آن عشق هایی بود که نرم نرمک آمد جلو و دلبری کرد.

 

۳-هلند تاکتیکی ترین تیم جام است . تاکتیک تیم  با ساعت مسابقه ، درجه حرارت هوا و موجودی تیم تغییر می کند. وقتی هوا خنک است از جلو پرس می کند . هوا گرم می شود ، عقب می کشد . وقتی استرومن آسیب می بیند ، سه دفاع در دستور کار قرار می گیرد . دلیل اکثر تیمهای با سه دفاع جام ، قدرت تخریب در میانه میدان ، عدم بازیساز برجسته و سرعت و مهارت در کناره های زمین بود اما هلند همین است و همان . نه اینست نه آن. هلند کلکسیونی از سیستم ها را در جام بکار گرفته .از ۵-۳-۲ گرفته تا ۳-۴-۳ تا ۴-۳-۳ تا ۴-۲-۴ آخر بازی کاستاریکا که هافبک ها را از بازی حذف کرد. فن خال بدون هیچ دگماتیسم تاکتیکی سیستم تیمش را بنا به شرایط موجود مثل موم تغییر می دهد. گاهی دنده معکوس می رود  با پلن بی شروع کرده و در ادامه به پلن آ سوئیچ می کند.البته فن خال خودش از سینه چاکان ۴-۳-۳ است دلیل می آورد  که هر نقطه از زمین را می توانی به کنترل خود درآوری .ابتدای بازی مکزیک ، هررا به همکارش عدد پنج را نشان می دهد یعنی با پنج دفاع بازی می کنند. دقیقه هشتاد می شود  و هلند یک هیچ عقب است .فن خال روی نیمکت آرام و بی خیال طبق معمول مشغول نوشتن و نت برداری ست . از پشت مونیتور چنان حرص و جوش میخورید که دلتان می خواهد دست دراز کنید  یقه اش را بگیرید  و فریاد زنید  برای چه مینویسی اصلا چه مینویسی .تیمت ده دقیقه با حذف شدن فاصله دارد و این نوشته ها به چکارت می آید . بلند شو کاری بکن دادی فریادی شوری هیجانی اما نه ...کلاس فن خال به این چیزها نمی خورد. هونتلار که یک دقیقه در جام بازی نکرده داخل می شود . یک گل ساخته  و یک گل میزند. بازی با استرالیا لروی درون زمین میشود و نتیجه را تغییر می دهد.بازی با شیلی ممفیس دپای . از جام ۱۹۷۰ هلند اولین تیمی است که سه بازی باخته را تبدیل به برد می کند. وقتی بعد از بازی مکزیک یکی از خبرنگار ها از او پرسید چطور اینکار ها رو میکنی . جواب داد این در خون منه . ساده بود . کافی است برای تغییر تاکتیک ، کیفیت ، شکل و مدل پاس هایمان را تغییر می دادیم  و کمی خلاقیت چاشنی آن می کردیم . جمله ایی با معنایی در اندازه یک کتاب تاکتیک فوتبال .




\"http://up.rossoneri.ir/privete/uploads/570680adbb1.jpg\"


 

۴-دوره کودکی و نوجوانی  فن خال در دهه شصت میلادی می گذرد دهه ایی که گرایش اول بچه های آمستردام فوتبال است و بالندگی و نمو آنها در یک محیط فوتبالی رقم می خورد او با اینکه هرگز پیراهن آژاکس را نمی پوشید اما خودش را یک آژاکسی اصیل می داند . وقتی با آژاکس قهرمان اروپا شد آنرا تعبیر بزرگترین آرزوی زندگی اش دانست.لوئیس کاتولیکی بود در جامعه نیمه پروتستان آنروزهای هلند در یک خانواده پر جمعیت با پدری معتقد و زحمتکش که هر یکشنبه بچه هایش  را به کلیسا می برد.شاید دعای پدر و نان حلالی که به خانه می آورد سبب موفقیت کوچکترین فرزند خانواده نه نفره شد.فن خال وقتی در سال ۹۴ همسرش را در اثر سرطان از دست داد، آنقدر او را دوست داشت که اعتقاد مذهبی اش را از دست داد ، از ایمان کاتولیکی اش  دست شست و شکایتش را نزد پروردگارش برد \" خدایا این عدالتی بود که ازش دم میزدی ؟\" اما خود در فوتبال و در مقام پرورگار مستطیل سبز هر لحظه در حال خلق آفرینش جدیدی بود. فن خال نشان داد  فوتبال مثل زندگی از منطق پیچده و دقیقی پیروی می کند. کاری که او در ضربات پنالتی کرد به همه دنیا ثابت شد شانس در زندگی و فوتبال در دست شماست اگر دانایی و توانایی بکار گرفتن آنرا داشته باشید . او همه عمرش در حال یاد گرفتن و یاد دادن بوده. با آن بینی کوچک کج زیبایش و چهره ایی که هیچ پلیدی در آن راه ندارد وقتی استعداد و توانایی مورینیو را دید بجای حسادت راه را برای پیشرفتش باز کرد. مورینیو در وصف فن خال گفته هیچ آدمی را ندیدم که به اندازه او فوتبال را بفهمد . خانه اش انباشته از ورقه های A4  که پر از تئوری های اجرا شده و نشده فوتبال است . شاید دست نوشته های بازی مکزیک هم جایی در گوشه تنهایی خانه اش آرام گرفته باشد

 

۵-ون گوگ نقاش هلندی شاهکارهایش را در یکی دو سال آخر زندگی اش کشید آثاری پر از نبوغ و شهود و ایجاز و سادگی . ون گوگ ۳۸ سال بیشتر عمر نکرد اما به اندازه یک آدم صد ساله اثر داد و جهان را به پیش برد. در زمان حیاتش به آثارش وقعی گذاشته نشد و مورد بی توجهی قرار گرفت.امروز ازاو بعنوان یکی از پیشگامان هنر مدرن یاد میشود. ون گال مانند هموطنش در چند جایی مانند دوره آخر بارسا و سال آخر بایرن ، محترمانه و غیر محترمانه کنار گذاشته شد. پشت سرش حرفهای زیادی زدند.اما زمانی بعد از رفتنش اثر هنری ون گال نقاش خودش را آهسته آهسته نشان داد. ون گال در هلند ۲۰۱۴ ون گوگی است که به نهایت سادگی و پالایش در آخرین اثرش می رسد .

 

۶- یک عمده ویژگی جام امسال بازگشت فوتبال به مفهوم صلبی و ذاتی اش است . فوتبال برای فوتبال . برای لذت و تفریح و سرگرمی و نزدیک شدن آدمها . خشونت درون و بیرون زمین کم شده . برنده ، بازنده و تماشاچی همه خوشحال هستند .فوتبال برگشته به دوران پیش از پیچیدگی . دوران ساده گی و مهربانی .دهه شصت و هفتاد ، مدرنیسم مترادف است با پیچیدگی و پیدایش تاکتیک های نوین . توتال فوتبال متعلق به این دوران است .در همان دوران آثار دالی ، پیکاسو ، ژان لوک گدار ، اندی وارهول و ... مدرنیسم را در مفهوم پیچده گی عرضه می کنند.چند دهه بعد در دهه دوم هزاره سوم مدرنیسم دوباره معنای سادگی را می یابد . مظهر این سادگی در فوتبال امسال اتلتیکو تجلی یافت.هلند ۲۰۱۴ یک اثر بغایت ساده شده ، فکر شده و مینی مالیستی ست . محصول زمانه خودش است. فن خال در هلند ۲۰۱۴ در لفافه ایی از غنای تاکتیکی ساده می شود و ساده می کند.فوتبالی که با سه پاس بلند ساده سه گل به فوتبال پیچیده اسپانیا می زند و تاریخ را ورق می زند . بردن فلیپ لام به میانه میدان حاصل یک ذهن پیچیده است . ذهنی متعلق به دیروز یا فردا اما نه امروز .

 

۷-  توتال فوتبال متاثر از معماری هلند بود که بدلیل کمبود جا دنبال فضا می گشت.  با توتال فوتبال فضا در فوتبال متولد می شود. توتال فوتبال انبساط فضا بود.تیکی تاکا بعنوان متولی توتال فوتبال تا جائیکه به انبساط این جهان کمک کرد ، روشن ماند و بالندگی داشت. از جائیکه برابر قانون نسبیت سرعتش رو به کاهش نهاد ، وارد انرژی تاریک و جهان تاریک شد .



\"http://up.rossoneri.ir/privete/uploads/570680adbb4.jpg\"

 

۸- سرود ملی هلند را در نیمه نهایی گوش دهید. کلام قبل از موسیقی آغاز می شود.یک سنت پروتستانی و عملگرایی محض. در سرود ملی کشورهای لاتین و آمریکای جنوبی ، کلام بعد از مقدمه چینی موسیقیایی شروع می شود. یک سنت کاتولیکی . در فینال ۷۴ هلند - آلمان وقتی داور سوت آغاز را می زند ، هلند بدون پاس به عقب یکراست می رود سر اصل مطلب و مستقیم به قلب ماجرا می زند.پاس اول و دوم ثانیه ۸۶ کرویف در محوطه جریمه آلمان است و پنالتی .

تیکی تاکا وامدار توتال فوتبال اما محصولی است که با فضای لاتین درآمیخته .اگر توتال فوتبال از معماری هلند می آید ، تیکی تاکا الهام گرفته از شعر کاتالان است که گواردیولا خیلی دوستش دارد پر از مقدمه چینی و صغرا و کبرا چیدن و بعد آخر سر اصل مطلب رفتن. در فرهنگ لاتین حقیقت بعد از مقدمه گذاری فراوان بدون اینکه در چشمان شما نگاه شود در لفافه ایی از ایهام انتقال می یابد اما در فرهنگ پروتستانی هلندی و آلمانی همان لحظه اول با خیره شدن در چشمانتان حقیقت رک و راست بی هیچ ابهامی گفته می شود.

۹-برترین مربیان اروپایی سه چهار دهه اخیر هلندی و ایتالیایی هستند . مربیان ایتالیایی ذهنی تاکتیک گرا و مربیان هلندی ذهنی آموزش گرا داشتند . تاکتیک گرایان ایتالیایی کار را بجایی رساندند که در این جام با نسل متوسطی از بازیکنان روبرو شدند.آموزش گران هلندی اما همچنان در حال زایش بازیکن هستند . استفان دی فرای و ممفیس دپای آخرینشان هستند.ضمن اینکه هلندی ها قوانین مهاجرت آسانتری دارند.ایتالیایی ها اما زمانی که یک بازیکن با استعداد خارجی ( بالوتلی ).

هم به تورشان می خورد با یک نژاد پرستی مرموز و پنهان او را سیبل قرار می دهند تا فراریش دهند. در کنار این انگلیس ها از آنطرف بام افتاده اند آنقدر در مراکز آموزشی در گوش کودکانی که در یک درهم تنیدگی فرهنگی رشد می کنند از عدالت ، نفرت از نژاد پرستی ، برابری و حقوق شهروندی می گویند  که وقتی همین بچه به تیم ملی انگلستان می رسد هیچ درک درستی از حس ناسیونالیستی ، ملی گرایی ، افتخار و غرور ملی ندارد و داستان لیورپول و یونایتد هنوز برایش جذابتر است .

 

۱۰-آرژانتین - هلند یادآور فینال دراماتیک و تراژیک ۷۸ برای هلندی های توتال فوتبال بود . دقیقه ۹۰ و ثانیه های آخر بازی ، رابی رنسن برینگ از شش قدم توپ را به تیر دروازه زد. هلندی ها برای قهرمانی دو سانتی متر کم آوردند .

اگر آن توپ گل می شد هلند قهرمان و رنسن برینگ آقای گل و احتمالا برترین بازیکن جام می شد. سالها بعد رنسن برینگ گفت آن صحنه تا پایان عمر با من خواهد ماند. شاید رنسن برینگ می دانست همه زندگی را همین دو سانت اینطرف یا آنطرف ها می سازد. بیخود نبود که مهاجم شیلی تاتویش را روی بدنش انداخت.زخمی بر تن و یک عمر نئشگی در جان. اینطور تا هفتاد سالگی هم که تماشایش کنی یادگاری می شود از یک حسرت بی پایان و همه نشدن های زندگیت .



\"http://up.rossoneri.ir/privete/uploads/570680adbb5.jpg\"

 

۱۱- تاریخ فوتبال هلند سرشار است از این نشدن ها . سه بار فینال جام جهانی و هیچ . نقطه اشتراک ایندفعه مانند دوبار اول اینست که با قهرمان دوره قبل بازی کرده و نباخته . دو پیروزی و یک مساوی . شاید همین نقطه اشتراک آنها را دوباره به فینال برد.جام جهانی یک جام به هلند و یک جام به مسی بدهکار است . جدال هلند - آرژانتین جدال نابغه ایی درون زمین و نابغه ایی روی نیمکت است . نابغه درون زمین برای آنکه نابغه روی نیمکت را شکست دهد باید تمام استعداد و توانایی اش را بنمایش گذارد در آن صورت مربی نقاش چه ببازد و چه ببرد زیباترین اثر از پرتره برترین بازیکن جهان را روی بوم خود خلق خواهد کرد.

  ۸  
آی اسپورت
2014-07-08 18:33:42
نظر دهید
۸ نظر
-
سه شنبه ۱۷ تير ۱۳۹۳، ۲۱:۳۴
عالی لذت بردم تشکراز نویسنده مترجم وآی اسپورت
عباس
سه شنبه ۱۷ تير ۱۳۹۳، ۲۱:۵۸
خیلی خوبه این هیوا حکمتی
arash
چهارشنبه ۱۸ تير ۱۳۹۳، ۰۹:۱۶
الان این مثلا نقد حرفه ای بود! افساید گیری مدرن دیگه چیه! جو دادیا
ابراهیم کریمی
چهارشنبه ۱۸ تير ۱۳۹۳، ۱۲:۱۸
بسیار عالی . دمت گرم
majid
پنجشنبه ۱۹ تير ۱۳۹۳، ۲۰:۵۱
واقعا مطالب خودتت یا ترجمه میکنی .فقط سوال بود امید دارم رنجشی نباشد. از بس تو روزنامه ها با ادبیات پروینی و ممد مایلی و دایی وقلعه نوعی روبرو شده ایم باورش سخته کسی اینقدر لطیف و دراماتیک مطلب بنویسه
آرژانتین
پنجشنبه ۱۹ تير ۱۳۹۳، ۲۲:۵۲
بیلخ
یاسر موسوی
جمعه ۲۰ تير ۱۳۹۳، ۰۲:۵۹
واقعاً ریبا.تبریک به نویسنده عریر
یاسر موسوی
جمعه ۲۰ تير ۱۳۹۳، ۰۳:۰۸
فقط یه نکته...چرا و چرا و چرا وقتی با تعویض دروازه بان نتیجه گرفته بود در بازی با آرژانتین این کارو نکرد و بعد ار مصاحبه اعلام کرد هیچ کس انتظار نداشت هلند تا این مرحله بالا بیاد!!! ااز فن خال عجیبه که اینقدر ساده باشه!!واقعاً تعویض هونتلار چه توجیهی میتونه داشته باشه؟!منتظرت هستیم آقای گاس دوست داشتنی و امیدواریم حتماًجاه طلب.
به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر