فهرست
تکامل فول‌بک‌ها: چگونه کلید موفقیت شدند؟
تکامل فول‌بک‌ها: چگونه کلید موفقیت شدند؟

تکامل فول‌بک‌ها: چگونه کلید موفقیت شدند؟

آی اسپورت – شاید آن موقع چندان خنده‌دار نبود، اما بعد از گذشت دو دهه روبرتو کارلوس می‌تواند با یک لبخند رویداد‌هایی که منجر به جدایی‌اش از اینتر شد را تعریف کند: وقتی اینتر بودم یکم مشکل داشتم. من یه برزیلی هستم که دوست داره حمله کنه. اما اونا می‌خواستن با 4 مدافع بازی کنن که اجازه جلو رفتن نداشتن.

برزیلی جوان و با استعداد یک سال قبل به اینتر آمده بود، اما مربی اینتر، بیانکی به طور غیر منتظره‌ای کنار رفت و باشگاه روی هاجسون را به جایش آورد. این مربی انگلیسی هم اعتقاد داشت کارلوس دیسیپلین دفاعی لازم برای بازی در پست فولبک را ندارد. کارلوس در پست‌های دیگر مانند وینگ و حتی هافبک میانی هم به بازی گرفته شد. اما در پایان فصل، او خسته شده بود.

بعد از گفتنِ نارضایتی‌اش به مالک باشگاه، ماسیمو موراتی، کارلوس به رئال مادرید فروخته شد. از این به بعد، اینتر شاهد تبدیل شدن کارلوس به یکی از بهترین فولبک‌های تاریخ شد. کارلوس در رئال 4 بار قهرمان اسپانیا شد، 3 بار لیگ قهرمانان اروپا را فتح کرد و افتخارات دیگر زیادی نیز بدست آورد.

این یک قضاوت سرنوشت ساز بود که دوره هاجسون در اینتر را به خوبی نمایان می‌کند، اما مرد انگلیسی تنها کسی نبود که این‌گونه فکر می‌کرد. در اروپا، این ایده که فولبک‌ها باید دفاعی باشند غیر معمول نبود. در واقع کارلوس جلوتر از زمانه‌اش سیر می‌کرد.

در مادرید، فابیو کاپلو آماده بود تا سنت‌ها و عادت‌های خودش را بشکند تا بتواند از نقاط قوت کارلوس استفاده کند. گابریله مارکوتی در کتابش در مورد کاپلو توضیح داده: کاپلو برنامه‌های مشخصی برای کارلوس داشت. او کارلوس را به عنوان یک اسلحه دفاعی نمی‌دید. کارلوس یک اسلحه هجومی بود، حتی اگر در پست‌های عقب بازی می‌کرد.

روبرتو کارلوس خودش می‌گوید: در مادرید، موفق شدیم نوع بازی فولبک‌هارو عوض کنیم. پانوچی در سمت راست دفاعی‌تر بود، اما کاپلو از من می‌خواست حمله کنم. مساله نوع حرکت بود. وقتی یه نفر جلو می‌رفت، اون یکی برای پوشش عقب می‌موند. در تیم ملی هم با کافو همین رو پیاده کردیم. اونجا برای ما راحت‌تر هم بود و جواب داد.

روبرتو کارلوس خیلی سریع تبدیل به یکی مهره‌های کلیدی رئال کهکشانی شد. و برای یک دهه، در سمت چپ تیمش حکمرانی کرد.  سرعت زیاد و استقامت تمام نشدنی به او اجازه داد تا گل‌های زیادی بزند و موقعیت‌های فراوانی برای هم‌تیمی‌هایش بسازد. در آن سمت زمین هم جلوی گلزنی حریفان را می‌گرفت. دل بوسکه یکبار در توصیف کارلوس گفت: روبرتو کارلوس می‌تونه یه تنه کل سمت چپ زمین رئال رو مال خودش کنه.

وارثش، مارسلو حالا با همان ماجراجویی در رئال بازی می‌کند. تصمیم آزاد کردن کارلوس در تصویری بزرگتر هم مهم بود. فوتبال از رویکرد محافظه کارانه و قدیمی‌اش فاصله گرفت. از اشلی کول تا دنی آلوز، فولبک‌های تهاجمی به نوعی در تیم‌های بزرگ اروپایی فراوان شدند.

در انگلیس اما فقط چند سال است که این تکامل سرعت گرفته. کونته با سیستم 3-4-3 خود، تاکید بیشتری روی موزس و آلونسو گذاشته و رز و واکر هم جزو بهترین بازیکنان تاتنهام هستند. تهدید تهاجمی بیرین در آرسنال هم او را تبدیل به یکی از بهترین جوان‌های این پست در کل دنیا کرده.

فولبک‌ها حالا مرتب به یک سوم دفاعی حریف هجوم می‌برند و آمار هم این شیفت را تایید می‌کند. فصل 2011/12، فقط 5 فولبک در لیگ جزیره در یک فصل، بیش از 20 موقعیت گل ساخته بودند. از آن زمان، این عدد افزایش چشم‌گیری داشته. فصل گذشته تعداد فولبک ها به 21 نفر رسید. این فصل تا همینجا 12 نفر از مرز 20 موقعیت عبور کرده‌اند.

پاتریک فن انهولت یکی از آن‌هاست. او در تابستان با مبلغ 14 میلیون پوند از ساندرلند به کریستال پالاس رفت تا معلوم شود فولبک‌ها برای تیم‌های حاضر در منطقه سقوط هم اهمیت فراوانی دارند. وقتی هم از سم آلردایس در مورد او پرسیدیم، بلافاصله به 4 گل و 3 پاس گل او در فصل قبل اشاره کرد که به ساندرلند کمک کرد در جزیره بماند.

اولویت‌ها عوض شده‌اند. به جای استفاده از وینگر‌های سنتی که به لب خط می‌چسبند، بسیاری از تیم‌ها حالا از فولبک‌های خود می‌خواهند عرض لازم را برای بازی تیم فراهم کنند. همه چیز از رئال شروع شد، وقتی کاپلو از رائول خواست از پست سمت چپ خود به وسط بزند تا فضا برای هجوم کارلوس باز شود. تاکتیکی که آن‌‌زمان خیلی غیرمعمول بود حالا کاملا عادی شده.

روبرتو کارلوس ادامه می‌دهد: حالا همه تیما خیلی فشرده و جمع بازی می‌کنن تا فضا برای جلو رفتن فولبک‌ها فراهم شه. کیفیت‌های دفاعی هنوزم مهم هستن. اما حالا در اون پست به توان و تکنیک هم نیاز داری. هم باید دفاع کنی، هم حمله.

اگر روبرتو کارلوس یک فولبک تهاجمی منحصر به فرد بود، گری نویل کاملا از یک جنس متفاوت به شمار می‌رفت. نویل می‌توانست با اورلپ سانتر کند، اما نقطه قوت اصلی‌اش تکنیک یا فیزیک بالایش نبود. نویل باهوش و منظم بود و کارهای دفاعی‌اش را به خوبی انجام می‌داد. در 19 فصل با یونایتد، او بیشتر از گل‌هایی که زد جام برد.

خود نویل دو سال پیش در مورد فولبک‌های مدرن نوشت: با مربیان سنتی‌تر، 60 تا 70 درصد کار‌های تمرینی شما دفاعیه. این که پات کجاست، باسن چگونه قرار می‌گیره، چقدر باید سرت رو برای رد نشدن توپ بچرخونی. منم همینطوری شروع کردم. الان اما بازیکنا بیشتر روی تکنیک تمرکز دارن و دفاع کردن رو بعدا یاد می‌گیرن. در آکادمی یونایتد، در کل زمین تمرین یارگیری نفر به نفر رو انجام می‌دادیم. فقط باید رو یار خودت تکل می‌زدی. مهم‌ترین مساله دویدن ریکاوری بعد از لو دادن توپ بود. اگه یارت گل می‌زد کل تیمت رو شرمنده می‌کردی و جایی برای قایم شدنم نبود.

نویل تصویری را تداعی می‌کند که مربیان در آن بیرحمانه از فولبک‌ها می‌خواستند دفاع کنند و اگر حریف موفق به سانتر می‌شد، انگار مدافع مرتکب جرم شده. مسلما این تمرینات نویل را تبدیل به یک مدافع قوی کردند و او آماده چالش‌های آینده شد. اما این کاملا با چیزی که دنی رز انتهای فصل قبل گفت در تضاد است: شاید مسخره به نظر بیاد اما تا قبل از اومدن پوچتینو به تاتنهام، هیچ مربی روی من کار نکرده بود. او بود که کار کردن روی من رو به عنوان یه دفاع چپ شروع کرد و کمکم کرد بازیکن بهتری بشم. رییس همیشه ازم می‌خواد با همون جدیت و غرور مارسلو در رئال بازی کنم. هر زمان مارسلو وارد زمین می‌شه به نظر میاد فکر می‌کنه بهترین توی دنیاست. پوچتینو هم همون غرور رو از من در تاتنهام می‌‌خواد.

این مقایسه نشان می‌دهد چقدر نقش و نگاهی که به فولبک‌ها می‌شود تغییر کرده. و این را هم توضیح می‌دهد که چرا تعداد گل‌ها در جزیره بیشتر شده. با تاکید بیشتر از شروع حمله از عقب، شاهد بیشترین میانگین گل به ازای هر بازی در تاریخ لیگ هستیم، تقریبا 2.9 گل به ازای هر بازی.

اما حتی حالا هم با تهاجمی شدن فولبک ها، برقرار کردن تعادل درست دفاعی کلیدی است. واکر و رز روی هم 9 گل و پاس گل دارند و به ترتیب با خلق 31 و 23 موقعیت گل، جزو 6 فولبک برتر لیگ به شمار می‌آیند. اما آن‌ها همچنین به تاتنهام کمک کرده‌اند تا بهترین خط دفاع لیگ را داشته باشد.

تاتنهام در 23 لیگ تنها 16 گل خورده، یک گل کمتر از چلسی صدرنشین. تیمی که در آن آلونسو و موزس تاثیرگذاری مشابهی داشته‌اند. سیستم 3-4-3 به آن‌ها حتی تضمین بیشتری برای حمله کردن می‌دهد و این دو حالا روی هم 11 گل و پاس گل دارند.

درست مانند حرف روبرتو کارلوس است، شما باید هم دفاع کنید، هم حمله. هم به توان نیاز دارید، هم به تکنیک. این اسطوره برزیلی وقتی به اروپا آمد، از نظر فرهنگی برابر سبک بازی‌اش مقاوت دید. اما چیزی که اینتر از دست داد، برداشتِ پرسودِ رئال شد. بعد از گذشت دو دهه، حالا نقش فولبک‌ها تا ابد تغییر کرده ...

۲    
آی اسپورت
2017-02-07 17:39:00
نظر دهید

به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر