فهرست
مصائب لژیونریسم
مصائب لژیونریسم

مصائب لژیونریسم

آی‌اسپورت-  سروش رفیعی، یکی از غیرمنتظره ترین انتخابها برای خط خوردن از فهرست بازیکنان فصل آینده پرسپولیس بود. بازیکن خوش اخلاق و محبوبی که بنا بود تا وارث شماره افسانه ای باشگاه باشد. اما روند عملکرد او در فصلی که گذشت و پس از بازگشت از قطر، چندان امیدوار کننده نبود. چه نیم فصلی که بخاطر پنجره بسته، در فولاد گذراند و چه نیم فصل دیگری که در پرسپولیس بازی کرد، هرگز آن سروش جذاب و مسحورکننده پیش از بازی در قطر نشان نداد. آینده نشان خواهد داد که این بازیکن مودب و خوش اخلاق، آیا به دوران اوج خود بازمیگردد یا خیر. اما به همین بهانه، بیایید به حضور بازیکنان ایرانی در لیگهای عربی و تاثیر این حضور نگاهی بیاندازیم. 

لیگ‌های قطر و امارات، برای بازیکنان ایرانی، ۴۰ سال است که آشنا هستند. از ابراهیم قاسمپور و حسن روشن و علی فیروزی بگیر، تا همین آخری، کریم انصاری فرد. هر ادعایی را بجز کسب درآمد سرشار، اگر از هرکدامشان شنیدید، باور نکنید. تا پیش از رسوخ پول در مناسبات فوتبال ایران در اوایل دهه هفتاد، که اساسا فوتبالیست ایرانی از محل بازی کردن درآمد خاصی نداشت، پس رفتنشان به سواحل جنوبی خلیج فارس برای کسب درآمد، کاملا توجیه پذیر بود و ابدا حرفی از پیشرفت فوتبالی زده نمیشد و حتی در آن زمان به سیاق امروز، به آنها لژیونر هم نمی‌گفتند. اما از آغاز موج انتقال بازیکنان ایرانی به اروپا، در اواسط دهه ۷۰، لژیونریسم، رسما موجودیت خود را در فوتبال ایران اعلام کرد. از تیم سرشار از استعداد ۹۸، تنی چند، پا به اروپا گذاشتند و دیگرانی که نتوانسته بودند با این موج همراه شوند، بیقرار خارج شدن از فوتبال ایران بودند تا از قافله لژیونرها جا نمانند. جز ۶-۷ نفر که به جمع تیمهای بوندسلیگایی پیوستند، دیگران جایی بهتر از ترکیه، بلژیک، اتریش و یونان نیافتند. لیگهایی که نه تنها به بالا رفتن سطح فوتبالشان کمک نکرد، بلکه آنها را از فرم ایده آلی که در ایران داشتند هم دور کرد. 

برای دسته سومی که به لیگهای درجه دوی اروپایی هم راهی نیافته بودند، دم دست ترین و آسان ترین هدف برای لژیونر شدن، قطر و امارات بود. از میان خیل بازیکنانی که در دو دهه اخیر، به لیگهای عربی رفتند و بازگشتند، شاید تنها علی کریمی و فرهاد مجیدی بودند که توانستند علیرغم سالهای طولانی حضور در امارات، فرم خوب فوتبالی‌شان را حفظ کنند و تا پایان حرفه‌شان در اوج بمانند. بقیه، چه بازگشتگان از اروپا و چه گریزندگان از ایران، نه تنها در بازگشت به لیگ ایران، از شرایط آرمانی بدور بودند، بلکه اکثرشان دیگر هرگز، به شرایط پیش از کوچ، بازنگشتند. 

درآمد ارزی بالا با فاصله معنی دار از سطح پرداختهای ایران، شوق تجربه بازی در یک کشور خارجی، بیشتر دیده شدن و به چشم آمدن، شرایط متفاوت زندگی شخصی و... شاید عمده دلایل آن کوچ‌ها بود و هنوز هست. اما تردید دارم هیچکدام از بازیکنان ایرانی، برای رشد فوتبالی و ارتقای سطح کیفی و فنی، دست به چنین اقدامی زده باشد. سیاهه افول کنندگان بازگشته از قطر و امارات، طولانی است. از جواد کاظمیان و مهرزاد معدنچی بگیر تا محمدرضا خلعتبری و محمد نوری، تا همین آخری، سروش رفیعی. کسی که به وضوح گفت برای کسب درآمد بیشتر به قطر میرود، اما به همان وضوح، وقتی بازگشت، سایه ای بود از سروش سابق.  

این البته، کاملا یک انتخاب شخصی است و منطقا، چنین تصمیمی، به هیچکس ارتباطی ندارد. اما نمیتوان از اثرات مخرب چنین کنشهایی بر فوتبال ایران چشم پوشید. توسعه نامتوازن فوتبال باشگاهی در ایران، درکنار سوءمدیریت‌ها و شلختگی اقتصادی و فنی فوتبال داخلی، بستری را فراهم میکند، تا فوتبالیست مستعد ایرانی، یا در جریان مخرب داخلی غرق شده و جزیی از آن بشود، یا برای جانماندن از قافله گمراه داخلی، تن به مهاجرتی بدهد که علیرغم درآمد چشمگیر، عمر بازدهی فنی او را، به نحو قابل تاملی کوتاه کند. طبیعتا چنین ناسپاسی در حق استعدادهای داخلی، ضربه اصلی را به تیم ملی خواهد زد. هرچند در سالیان اخیر، تفکر حاکم بر تیم ملی، مشوق خارح شدن استعدادهای داخلی به مقصد هرجایی جز ایران بود. 

شیوه برخورد با استعدادهای فوتبال برای رشد و ارتقا، جزیی از فرهنگ فوتبال است. در روزگاری که ژاپن، با توسعه دیپلماسی ورزشی و مدیریت و فرهنگ صحیح، ستارگان نونهالش را به لاماسیا میفرستد تا بزرگان آینده و چهره های الهام‌‌بخش پیش روی فوتبال باشند، طبیعتا دیدن بهترین نامهای فوتبال ایران در ردیف تیمهای عربی، یا حتی لیگهای درجه دو و سه اروپایی چندان جذاب نیست. امثال سروش رفیعی ها، در اوج هنرمندی و انگیزه، به سرزمینهایی میروند که کمکی به رشد انگیزه و توانشان نمیکند. و در بازگشت، مجبورند برای رسیدن دوباره، به قله‌هایی که پیشتر فتح کرده بودند، دچار زحمت مضاعف شوند. و این از مصائب لژیونریسم است.

۵    
آی اسپورت
2019-07-18 13:51:00
نظر دهید

به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر