فهرست
مشکل اصلی پرسپولیس؛ دژبانان خسته‌اند
مشکل اصلی پرسپولیس؛ دژبانان خسته‌اند

مشکل اصلی پرسپولیس؛ دژبانان خسته‌اند

آی اسپورت - قهرمانی در لیگ برتر یک چیز است و موفقیت در آسیا مقوله ای دیگر. پرسپولیس باید بین این دو تفاوت قائل باشد. تیم هایی ایرانی در لیگ قهرمانان آسیا با مفاهیمی روبرو می شوند که ممکن است در ایران اصلا به آن روبرو شوند.

البته پرسپولیس در همین لیگ برتر هم باید ساختار دفاعی خود را ترمیم کند که در دو بخش فردی و تیمی دنبال می شود. آمار پرسپولیس به یکباره افت چشمگیری نشان داد. زنگ خطر قبل از دربی به صدا درآمد، اما در دربی باید کاملا باور می شد. هر چند مشکل بزرگ، فشردگی بیش از حد بازی ها است که مجال رفع ایرادهای تاکتیکی در قالب برنامه های تمرینی را می گیرد.

*از ۷ گل در ۲۱ بازی تا ۶ گل در ۳ بازی

تیم فوتبال پرسپولیس قبل از ۳ دیدار اخیر خود، در ۲۱ مسابقه لیگ برتر و جام حذفی این فصل به میدان رفته بود که در جریان آن فقط ۷ گل دریافت کرده بود. ۷ گل در ۲۱ بازی و حالا ۶ گل در ۳ مسابقه. معادله ای به شدت نامتوازن است. چه اتفاقی روی داده است که پرسپولیس ناگهان از چنان تیمی به چنین شرایطی می رسد؟ به ویژه قبل از این ۳ مسابقه، در ۶ بازی پیاپی لیگ برتر و جام حذفی کلین شیت کرده بودند. این موارد باید ما را به طور جدی به فکر بیندازند. پرسپولیس تا قبل از این دوره به ازای هر بازی کمتر از ۳/۱ گل زده بود و حالا به ازای هر بازی ۲ گل می زند، اما تیمی خوشحال نیست.

*گل محمدی برخلاف مسیر برانکو و کالدرون

شاید بارها از مربیان فوتبال شنیده باشید که ترجیح می دهند به جای بردهای خفیف یک بر هیچ، تیمشان هم گل بزند و هم گل دریافت کند و در این شرایط برنده شود. چنین سخنی معمولا از آن مربیانی است که توضیحی برای ضعف دفاعی تیم خود ندارند یا می خواهند از پاسخ بگریزند. قاعده کلی حداقل در ایران می گوید: «با یک خط حمله متوسط ممکن است قهرمان شوید اما با ساختار دفاعی که محکم و قدرتمند نباشد، حتما قهرمان نخواهید شد.» این تجربه را برانکو ایوانکوویچ هم داشت وقتی بعد از آن فصل که قهرمانی را در کنار اشتباهات داوران به تفاضل گل داد برای فصل بعد رویه تیمش را تغییر داد.

گابریل کالدرون وقتی در ابتدای این فصل به پرسپولیس آمد از ایجاد تیمی سخن می گفت که بسیار هجومی باشد و موقعیت های زیادی ایجاد کند. دیری نپایید که او متوجه شد، مسیر درستی را انتخاب نکرده است. او بدون آنکه اعلام کند رویه تیمش را عوض کرد. تیمی که روی برنامه های دفاعی تمرکز بیشتری کرد و این با بازگشت سیدجلال حسینی به ترکیب هم همراه بود. پرسپولیس حالا عقب تر بازی می کرد، اما همان زمان که در حال دفاع بود، به حمله فکر می کرد. در واقع به ضدحملات موثر می اندیشید و نتیجه هم گرفت. آنقدر که نه تنها فاصله امتیاز با صدر را از بین برد بلکه در صدر از دیگران فاصله گرفت.

به تعبیر یکی از کارشناسان فوتبال، زشت ترین پیروزی های سال های اخیر در آزادی در زمان گابریل کالدرون رقم خورد، اما هم پرسپولیس خوشحال بود و هم هواداران. پرسپولیس، یحیی گل محمدی در بازی با تراکتورسازی و تا حدی در بازی با صنعت نفت در آبادان در واقع با همین تفکر پیروزی شد. بازی هایی که با توجه به حضور تازه یحیی گل محمدی در جریان آن اصرار بر فوتبال مالکانه نبود و به نوعی با تفکرات کالدرون پیش می رفت.

*سهم بیشتر از توپ و بازی به معنای کنترل مسابقه نیست

در اینجا بحث بر سر این موضوع نیست که فوتبال مالکانه خوب یا بد است. قبل از هر چیز باید جلوی یک سوءتفاهم را گرفت. در بازی با الدحیل توپ بیشتر در اختیار کدام تیم بود؟ قطعا در اختیار پرسپولیس، کدام تیم موقعیت های خطرناک تری را ایجاد کرد؟ الدحیل! در بازی این سه شنبه، کدام تیم بیشتر مالک توپ بود و آن را بیشتر در زمین به گردش در می آورد؟ قطعا پرسپولیس اما الشارجه اصلا موقعیت های کمتری نداشت و بلکه موقعیت خطرناک آن در زمان هایی بیشتر بود.

به فصل ۲۰۱۸ لیگ قهرمانان برگردیم. پرسپولیسی که محروم بود و بازیکن نداشت. در بازی با السد، قطری ها با فاصله زیاد درصد بیشتری از زمان بازی را نسبت به پرسپولیس مالک توپ بودند. تعداد پاس های آن حتی درصد پاس های سالم آنها با فاصله بیشتر بود، اما تیم برنده، پرسپولیس بود. برای بازی با الدحیل نیز همین اتفاق روی داد. حالا می خواهیم یک اصل کلی را مطرح کنیم. فوتبال مالکانه لزوما به معنای برتری در بازی نیست. این که یک تیم، توپ را بیشتر در اختیار داشته باشد، اصلا به این معنی نیست که لزوما بازی را هم در کنترل دارد. گاهی تیم ها تخصص پیدا می کنند، توپ را به شما بدهند و بازی را از دست تان بیرون بکشند.

*بازی برای دل حریف به جای بازی مالکانه

در حال حاضر یک نگرانی جدی وجود دارد. اینکه کادر فنی از این موضوع غافل شود که اگر توپ و میدان را دارد، لزوما به معنای آننیست که بازی را هم کنترل می کند. گل محمدی بداقبال هم هست. ایجاد تغییرات، زمان لازم دارد. پرسپولیس هر چه داشته باشد، زمان ندارد. فاصله کم بازی ها فقط فرصت ریکاوری می دهد. بداقبالی دیگر اینکه او به بازی های بین المللی رسید که سطحی متفاوت از بازی های داخلی است.

در فوتبال امروز دنیا مفاهیم در حال تغییر هستند. امروزه، آماری مثل اینکه کدام تیم بیشتر صاحب توپ بود شاید فقط به درد مخاطبان تلویزیونی بخورد. چنانکه روزگاری از اصطلاح استپ کردن توپ استفاده می شد ولی بعدها جای آن را کنترل توپ گرفت و استپ کردن به امری منسوخ شده بدل شد. به این معنی که بازیکن در اولین تماس با توپ آن را نه فقط کنترل که باید هدایت کند. در بحث در اختیار داشتن توپ هم امروزه پاس های موثر و دقایقی از بازی لحاظ می شود که تیم ها برای توپی که دارند حتی برای توپی که ندارند، برنامه دارند.

کار به جایی می رسد که گاهی تیم صاحب توپ نقش یک امانتدار را ایفا می کند. یعنی به ظاهر توپ در دست شماست ولی آن را در جایی از زمین می چرخانید یا به شکلی در زمین به گردش در می آورید که حریف می خواهد. در آمار می آید شما در این لحظات صاحب توپ هستید ولی مالک واقعی توپ، حریف شما است.

نمونه اش در همین بازی با شارجه بود، وقتی پرسپولیس را مجبور کردند هنگام حملات، توپ را به کناره ها برده و سانتر کند. در واقع توپ دست ما بود ولی ما فقط حمل آن برای شارجه را برعهده داشتیم و بازی در کنترل آنها قرار گرفت. نمونه دیگر، بازی لیورپول و اتلتیکو مادرید است که همین سه شنبه شب برگزار شد. لیورپول ۷۶ درصد زمان بازی را صاحب توپ بود ولی بخشی از این زمان را آن جایی بازی می کرد که اتلتیکو به آنها می گفت یا در فضایی بود که برای حریف اسپانیایی حساسیت برانگیز نبود. در نتیجه تیمی که با ۲۵ امتیاز اختلاف در صدر جدول لیگ برتر انگلیس قرار دارد بازی را به تیمی که ۱۳ امتیاز تا صدر جدول لالیگا فاصله دارد، واگذار می کند.

اشتباه نکنید، این حرف نباید باعث شود که فکر کنیم، وقتی برای لیورپول چنین شد، تکرار رویداد مشابه برای پرسپولیس جای نگرانی ندارد. چون باید نگران باشیم. چون الان ۳ بازی پیاپی است که مشکل داریم و هنوز در مصاحبه ها نمی بینیم که ایراد کار پیدا شده باشد. همه چیز به فقدان تمرکز خلاصه می شود ولی اینطور نیست. این نگاه درست نیست. هر چند وقت اندک گل محمدی را در نظر می گیریم. 

*بازی پیشگیرانه به جای انتقال بازی منسوخ شد

بخشی از مشکل دفاعی پرسپولیس دقیقا از همین نقطه شروع می شود. دریافت ۶ گل در ۳ بازی یک نکته را به همه ما ثابت می کند. نه اینکه در بخش تمرکز مشکل نداشته باشیم ولی همه مشکل این نیست. مقدمه چینی دریافت گل توسط پرسپولیس دقیقا از همان زمانی شروع می شود که توپ در اختیار خود ما قرار دارد! زمانی که برای حمله تدارک می بینیم ولی برای دفاع کردن ایده ای نداریم تا توپ در دست حریف قرار بگیرد.

از سالها قبل عبارت انتقال از دفاع به حمله و حمله به دفاع استفاده می شد، در گزارش تمرین ها هم بسیار می شنویم که تمرینی برای این منظور در نظر گرفته می شود، اما، پیشرفته تر شدن فوتبال، حالا این اصطلاح و روش را باید منسوخ شده دانست. جای آن را بازی پیشگیرانه گرفته است. یعنی وقتی در فاز دفاع هستید همزمان باید روی فاز حمله کار کنید و این مفهومی فراتر از ضد حمله است. همچنین وقتی در فاز هجومی قرار دارید، باید اقدام های پیشگیرانه برای مقابله با حمله حریف، جریان داشته باشد.

این مفهوم، پیچیدگی زیادی را به تاکتیک ها و تمرین ها اضافه می کند. چنین موردی در فوتبال ایران اصلا مورد توجه نیست، کسی درباره اش سخن نمی گوید و شاید چند سال زمان لازم باشد به آن نیاز پیدا کنید. برانکو ایوانکوویچ بدون آنکه دست خود را رو کند، بد یا خوب اجرایش می کرد و برای همین می توانست تا سالهای سال قهرمان شود. استراماچونی هم با این مفهوم آشنا بود بدون آنکه حتی خود بازیکنان استقلال متوجه آن باشند، همانطور که بازیکنان پرسپولیس متوجه نبودند ولی اجرایش می کردند. یحیی گل محمدی حتی اگر به این مقوله اشراف داشته باشد، فعلا زمانش را ندارد پس باید به راهکارهای دیگر فکر کند.

بازی پیشگیرانه مفهومی جدید است که هنوز بدون آن می توانید در فوتبال ایران با آن قهرمان شوید ولی در آسیا باید آن را اجرا کنید تا موفق شوید. حالا بهتر متوجه می شویم که یکی از مشکلات مهم ما کجاست و چرا نماینده های ایران در دو هفته ابتدایی لیگ قهرمانان، برخورد با دیوار را تجربه کردند و کارشناسان هم غیر از توضیحات کلیشه ای درباره تفاوت در امکانات فوتبال به موضوع دیگری اشاره نمی کنند. 

*مشکلات تیمی پرسپولیس در فاز دفاعی

و اما نگاهی دقیق تر به مسائل دفاعی تیم داشته باشیم. پرسپولیس در حال حاضر و در دو بخش دفاع فردی و دفاع تیمی مشکل دارد. در بخش فردی مقوله آمادگی بدنی و روانی بازیکنان تعیین کننده است، شجاع خلیل زاده همیشه اعتراض می کرد ولی نه به این شدت و نه اینگونه متوالی. هر چند بازی یک بار مشکل حاد می شد ولی حالا در هر بازی همین است. کنترل عصبی و روانی وجود ندارد. بخش از آن ناشی از شرایط بدنی است واکنش های او تندتر از قبل شده است که نمونه اش را برابر الدحیل دیدیم.

جلال حسینی هم آن فرم خوب گذشته را ندارد. تعارف هم ندارد. در سمت چپ دفاع، ۲ بازیکن داریم که روی کاغذ با وجود آنها نباید نگران باشیم ولی در حال حاضر به نظر نمی رسد هیچیک در فرم عالی باشند. محمد نادری خوب پیش می رود و سانتر می کند اما در فاز دفاع به ویژه با آن قواره روی توپ های بلند مشکل دارد. گل الدحیل و گل عراق به ایران دو نمونه است. محمد انصاری را هم قبل از این، آماده  تر از اینها دیده بودیم.

در فاز دفاع تیمی هم می توان به موارد مختلفی اشاره کرد. بعضی کارشناسان مطرح می کنند؛ پرسپولیس مشکل ساختار دفاعی ندارد و مساله به عدم پوشش مناسب، عدم گردش درست نفرات و تمرکز پایین برمی گردد. این همه خود نشان دهنده، مشکل تاکتیکی در دفاع تیمی هستند. گریزی به بحث قبلی می زنیم. پرسپولیس، صاحب توپ است و هر زمان که آن را از دست می دهد، تازه می خواهد فاز دفاع را اجرا کند در حالی که برای همین روش هم مشکل دارد.

این روش، زمان را از شما می گیرد، فضا را هم به حریف می دهد. به گل ها نگاه می کنیم و به خوبی متوجه دو نکته اساسی می شویم، یک انتقال بی دردسر توپ توسط حریف به پشت خط دفاع و ۱۸ قدم پرسپولیس و دیگری فضاها و حفره هایی که در اختیار آنها قرار دارند در این بازی ها چند بار از سمت راست ما نفوذ کرده اند و سمت چپ را نشانه گرفته اند؟ نحوه جاگیری و حرکت بازیکنان در زمین به شکلی نیست که این نواقص را برطرف کند. وقتی پرسپولیس در فاز حمله، مهره هایش را برای فاز دفاع آماده نکند، هر قدر در فوتبال مالکانه موفق تر شود در واقع دروازه اش را در زمان بیشتری در معرض خطر می بیند. این همان مشکل کلیدی است که باید آن را برطرف کنیم.

این مشکل احتمالا در لیگ ایران، گریبان ما را نمی گیرد چون بازیکنان پرسپولیس در درجه بالایی از اعتماد به نفس قرار دارند، اما به آسیا که می رویم، دیگر تیم ها هم اعتماد به نفس دارند و مدعی هستند. برنامه دارند، آن هم برای استفاده از اعتماد به نفس کاذب ما یک مربی در حد امیر قلعه نویی و فرهاد مجیدی سر از این مقوله ها در نمی آورد، اما در آسیا شرایط فرق می کند. در واقع آن تمرکزی که یحیی گل محمدی از آن سخن می گوید، مشکل فردی نیست. یک مشکل تیمی است. پرسپولیس که توپ را می گیرد برای زمان از دست دادنش برنامه و مهره چینی لازم را انجام نمی دهد. به این ترتیب توپ را دارد، اما کنترل کاملی روی بازی خودش و حریف ندارد.

اشتباه در آفساید گیری اقدام ناکام برای اجرای آن در ۶ قدم از همین مسائل ناشی می شود یا وقتی که بازیکنان ما بازیکنان پا به توپ آنها را سکوت می کنند یا چرخش بازیکنان پرسپولیس به شکلی است که یک طرف زمین لنگر می اندازند. پرسپولیس با این بازی های فشرده شاید زمان کافی برای حل مشکلات تاکتیکی اینگونه نداشته باشد، پس باید سراغ راهکارهای دیگری رفت. یکی اینکه پرسپولیس بخشی از آن تمرکز برای حمله و تصاحب توپ را به فاز دفاعی خود از نوک حمله تا خط دروازه اختصاص دهد.

روزنامه پیروزی

۱    
آی اسپورت
2020-02-22 01:49:00
همچنین بخوانید:
نظر دهید

به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر