فهرست
پایان امپراتوری ونگر؛ خداحافظ «پروفسور»...
پایان امپراتوری ونگر؛ خداحافظ «پروفسور»...

پایان امپراتوری ونگر؛ خداحافظ «پروفسور»...

آی اسپورت - در میان عکس‌هایی که بعد از اعلام جدایی ونگر از آرسنال منتشر شد، یک جفت عکس خیلی معنادار است. اولی ونگر را هنگام پیوستن به این تیم لندنی روی صندلی‌های ورزشگاه هایبری نشان می‌دهد، در حالی که دست‌هایش را باز کرده و لبخند می‌زند. در عکس جدیدتر که مربوط به امسال است عکاس از او خواسته که این ژست را تکرار کند، ولی تفاوت‌ها کاملا محسوس است. ورزشگاه هایبری جایش را به ورزشگاه جدید و مدرن امارات داده و جای آن مربی نسبتا جوان را پیرمردی گرفته.

22 سال پیش وقتی آرسن به لندن آمد، در فوتبال جهان مربی نسبتا گمنامی به شمار می‌رفت، ولی توانست تحول بزرگی در آرسنال و بالاتر از آن فوتبال انگلیس به‌وجود آورد، خودش به مقام یک مربی تراز اول رسید و آرسنال را به‌عنوان یک شرکت بین‌المللی با سبک جذاب و خاصی از فوتبال مطرح کرد. هرچند نتایج آرسنال در چند فصل اخیر هواداران را راضی نکرده، ولی داستان ونگر در آرسنال و میراثی که بجا می‌گذارد، یکی از جذابترین ماجراهای فوتبال مدرن است.

ونگر با موناکو نبرد نابرابری با مارسی برنارد تاپی و تشکیلات ثروتمند و پرحاشیه‌اش داشت و در نهایت ترجیح داد ده هزار کیلومتر دورتر از زادگاهش هدایت ناگویا گرامپوس ایت را به عهده بگیرد. تبعیدی خودخواسته به خاور دور. فرهنگ و سبک زندگی ژاپنی برای آرسن خوشایند بود، تا اینکه پیشنهاد آرسنال از راه رسید. خودش درباره دلایل بازگشت به فوتبال اروپا می‌گوید: «زمان حساسی بود و باید تصمیم می‌گرفتم. احساس کردم اگر به اروپا برنگردم برای همیشه در ژاپن می‌مانم. بعد از دو سال شما به تدریج با این سبک زندگی خو می‌گیرید و دلتنگی‌های‌تان از اروپا رنگ می‌بازد.»

پیشنهاد هدایت آرسنال را دیوید دین، نایب‌رییس باشگاه و دوست آرسن به او داده بود. آنها نخستین بار در سال 1989 حین تماشای یکی از دربی‌های لندن همدیگر را ملاقات کرده بودند. هیات‌مدیره انتخاب یک مربی خارجی را ریسک بزرگی می‌دانست. تنها خارجی قبلی ژوزف ونگلوش بود که بعد از هدایت چکسلواکی در جام جهانی 1990 به آستون‌ویلا پیوست، ولی در فضای متفاوت فوتبال انگلیس ناموفق بود و این تیم فاصله‌ای تا سقوط نداشت.

شروع کار ونگر با لهجه فرانسوی و ایده‌های متفاوتش هم با بدبینی همراه بود. تونی آدامز، کاپیتان وقت آرسنال بعدا اعتراف کرد که نگران تغییراتی بود که مربی جدید ممکن بود به‌وجود آورد. ونگر می‌گوید: «این بدبینی را کاملا احساس می‌کردم. این طبیعی است، بخصوص در یک جزیره چون مردم به طور تاریخی جدافتاده‌اند. آنها نسبت به تاثیر خارجی‌ها حساس‌ترند.»

ونگر در اواخر سپتامبر 1996، کمی پس از شروع فصل به لندن آمد. تنها مربی خارجی رود گولیت بود که در چلسی نقش بازیکن – مربی داشت. ستاره هلندی بازیکنی شناخته شده محسوب می‌شد، ولی ونگر در فوتبال انگلیس گمنام بود و رسانه‌ها با تیتر «آرسن کی؟ » از او استقبال کردند.

ونگر سراغ تغییرات تدریجی و بر پایه مفاهیم علمی رفت. بدنسازی تخصصی، رژیم غذایی دقیق و حتی حذف شکلات از رختکن! او سبک بازی تیم را که تحت تاثیر دوران جرج گراهام دفاع و ضدحمله بود (لقب تیم در آن سال‌ها آرسنال خسته‌کننده بود) تغییر داد و فوتبال مبتنی بر پاس را جایگزین کرد و برای این کار بازیکنانی مثل ویرا و پتی در خط میانی و اوورمارس و آنلکا در خط حمله اضافه شدند. برگ‌کمپ، مهاجم هلندی هم در تیم ونگر به بازیکن بسیار مهمی تبدیل شد و مربی فرانسوی اساس تیمش را بر خط دفاع مستحکمی قرار داد که از قبل وجود داشت. تیم دلخواه ونگر خیلی زود شکل گرفت و او در نخستین فصل حضور کاملش در آرسنال (98-1997) قهرمان لیگ برتر و جام حذفی شد.

فاصله سال‌های 1998 تا 2006 اوج دوران آرسنال ونگر بود که رقابت سختی با منچستریونایتد فرگوسن داشت. آرسنال در سال 2002 موفق شد یک بار دیگر به قهرمانی دوجانبه برسد، در سال 2004 بدون شکست قهرمان لیگ برتر شد (تیم شکست‌ناپذیران) و در سال 2006 برای نخستین بار در تاریخ باشگاه به فینال لیگ قهرمانان اروپا رسید، ولی با اخراج زودهنگام ینس لمن در پاریس 2 بر یک مغلوب بارسای رایکارد شد. در تاریخ باشگاه این سال‌ها را با دوران مقتدرانه مربیگری هربرت چاپمن در دهه 1930 مقایسه می‌کنند. آرسنال علاوه بر موفقیت درون زمین تیمی متشکل از بازیکنانی مثل آنری، برگ‌کمپ، پیرس، لیونبرگ، ویرا و کانو داشت که فوتبالی تماشایی بازی می‌کرد و ونگر توانست آرسنال را به برندی بین‌المللی تبدیل کند. ونگر درباره استقرار این سبک جدید می‌گوید: «گاهی درباره یک بازیکن با یک مربی خارجی مشورت می‌کردم و او می‌گفت این بازیکن مناسب سبک آرسنال نیست. این بهترین تعریفی است که می‌توانید بشنوید.» موفقیت آرسنال و فوتبال چشم‌نوازش مسیر ورود مربیان خارجی دیگر به لیگ برتر را هموار کرد تا امروز که اکثر تیم‌های لیگ برتری از دانش مربیان تراز اول غیربریتانیایی بهره می‌برند.  

نزول تدریجی

افت تیم درخشان ونگر از سال 2006 شروع شد. ونگر مرکز تمرینی جدید و مدرنی برای آرسنال ساخته بود و با باشگاه به این نتیجه رسید که زمان ساخت یک ورزشگاه جدید است. ظرفیت هایبری پاسخگوی تقاضای هواداران نبود و باشگاه پروژه ساخت ورزشگاه 400 میلیون پوندی امارات را کلید زد. هزینه‌های ساخت ورزشگاه جدید آرسنال را وارد دوران ریاضتی اقتصادی کرد و این همزمان با ورود سرمایه‌گذاران و اولیگارش‌هایی مثل آبراموویچ به لیگ جذاب و پرسود انگلیس بود. ونگر می‌گوید: «احساس می‌کنید که با سنگ باید به جنگ اسلحه بروید. مردم این را نمی‌دانند و فقط از شما قهرمانی می‌خواهند.»

مربی فرانسوی برای مقابله با رقیبان متمول تصمیم گرفت جای ستاره‌های جدای شده را با جوانان مستعد پر کند؛ ایده‌ای شجاعانه و پرخطر. تیم جدید بر اساس بازیکنانی مثل فابرگاس، فان‌پرسی، نصری و دیابی شکل گرفت، ولی جدایی این بازیکنان ضربه بزرگی به او بود. ممکن بود یک مربی دیگر مانع انتقال این بازیکنان شود، ولی ونگر که در کارش اهمیت زیادی به روابط انسانی می‌دهد، معتقد است نباید بازیکن را بر خلاف نظرش در تیم حفظ کرد. در این سال‌ها آرسنال تیم شکننده‌ای بود و با دو سه بازیکن بزرگ در تیم امکان رقابت با سایر مدعیان وجود نداشت. تحمل سال‌های بدون جام برای این مربی دشوار بود، ولی امید داشت که با پایبندی به ایده‌اش به مسیر قهرمانی برگردد و به همین خاطر پیشنهادهای مختلف از باشگاه‌های بزرگ را رد کرد. یکی از بدترین ناکامی‌های این سال‌ها باخت 8 بر 2 به منچستریونایتد در اوت 2011 بود.

سال‌های بدون جام با قهرمانی جام حذفی در سال 2014 به پایان رسید و به نظر می‌رسید آرسنال دوباره در مسیر اوجگیری قرار دارد. ونگر که با بازیکنان جوان و آکادمی به نتیجه دلخواه نمی‌رسید، سراغ خریدهای گرانقیمت رفت و مسعود اوزیل و آلکسیس سانچز را به تیمش اضافه کرد. آرسنال در سال 2015 و 2017 هم جام حذفی را فتح کرد، ولی نتایج تیم در لیگ برتر و لیگ قهرمانان باب میل هواداران نبود. آرسنال برای هفت فصل متوالی نتوانست از مرحله یک هشتم نهایی لیگ قهرمانان فراتر برود و دریافت ده گل از بایرن مونیخ در دو بازی رفت و برگشت بازتاب منفی زیادی داشت.

فصل گذشته برای نخستین بار در دوره ونگر آرسنال در جمع چهار تیم برتر لیگ نبود و امسال مجبور شد به جای لیگ قهرمانان در لیگ اروپا بازی کند. در فصل جاری هم آرسنال با نتایج ضعیف خارج از خانه از کورس قهرمانی فاصله گرفت و بعید است به رتبه‌ای بهتر از ششمی برسد. اعتراض هواداران که امید قهرمانی در لیگ برتر را از دست رفته می‌دیدند در چند فصل اخیر اوج گرفت و انتقاد از مربی فرانسوی به سکوهای ورزشگاه‌ها و شبکه‌های اجتماعی رسید.

ونگر تابستان گذشته قرارداد جدید دو ساله‌ای بست، ولی دیروز با بیانیه‌ای غیرمنتظره اعلام کرد که در پایان فصل به کارش در آرسنال پایان می‌دهد. آرسنال فصل جاری در هر سه جام داخلی ناکام بوده، ولی ونگر هنوز فرصت دارد با قهرمانی در لیگ اروپا پایان خوشی در این تیم داشته باشد. هفته آینده در نیمه نهایی این جام او نبرد سختی با سیمئونه، یکی از مربیان موفق نسل جدید و تیم سختکوشش، اتلتیکو مادرید دارد. نتیجه این بازی هرچه باشد نام ونگر به‌عنوان یکی از مربیان بزرگ در تاریخ فوتبال اروپا ثبت می‌شود. کسی که نگاه فنی و مدیریتی جدیدی را وارد فوتبال انگلیس کرد و لقب پروفسور را به او دادند، سوای افت نتایج تیمش در سال‌های اخیر به‌عنوان یک فرد تاثیرگذار در جریان مدرن فوتبال اروپا باقی می‌ماند. در این 22 سال فوتبال تغییرات زیادی داشته، ولی ونگر توانست خودش و تیمش را در سطح بالایی نگه دارد. او آخرین بازمانده از نسل مربیانی است که بیش از دو دهه در تیم‌های بزرگ باقی می‌مانند و بعد از این بعید است نمونه ونگر و فرگوسن تکرار شود.

۶    
آی اسپورت
2018-04-21 10:04:00
نظر دهید

به اشتراک بگذارید
لینک مطلب
x
بیشتر